ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಬಳಿ ಇರುವ ತ್ರಿಭುವನಂ ಶರಭೇಶ್ವರರ್ ದೇವಸ್ಥಾನವು (ತ್ರಿಭುವನಂ ಕಂಪಹರೇಶ್ವರರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ) ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಚೋಳರ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಶರಭೇಶ್ವರರ ಉದ್ಭವ
ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರವನ್ನು ತಾಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಸಂಹಾರದ ನಂತರವೂ ನರಸಿಂಹನ ಉಗ್ರ ಕೋಪ ಶಾಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ನಡುಗಿಸಿದ ಆ ಉಗ್ರ ರೂಪವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ದೇವತೆಗಳು ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಗ ಶಿವನು ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಯ (ಹದ್ದು) ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಎಂಟು ಕಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ‘ಶರಭ’ (ಶರಭೇಶ್ವರ) ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬಂದು ನರಸಿಂಹನ ಕೋಪವನ್ನು ತಣಿಸಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಪುರಾಣ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ- ಇತಿಹಾಸ
- ಚೋಳರ ಕೊಡುಗೆ: ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೋಳ ರಾಜನಾದ ಮೂರನೇ ಕುಲೋತ್ತುಂಗ ಚೋಳನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ತಂಜಾವೂರಿನ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಇದು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
- ವಿಮಾನ ಗೋಪುರ: ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ಭವ್ಯವಾದ ವಿಮಾನ ಗೋಪುರ. ಇದು ಸುಮಾರು 120 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
- ಕಂಪಹರೇಶ್ವರ: ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ‘ಕಂಪಹರೇಶ್ವರರ್’ (ನಡುಕ ಅಥವಾ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತ್ರಿಭುವನಂ ಶರಭೇಶ್ವರರ್ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿದ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಭಕ್ತರು ಶರಭೇಶ್ವರನ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಕೋರಿಕೆಗಳು ಯಾವ್ಯಾವು ಎಂಬ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಮದುವೆ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಶೀಘ್ರ ವಿವಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಪಠಿಸಿ ‘ಸ್ವಯಂವರ ಪಾರ್ವತಿ ಮಂತ್ರ’
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು- ವಿಶೇಷ ಕೋರಿಕೆಗಳು
- ಶತ್ರು ಭಯ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆ: ಶರಭೇಶ್ವರನು ಉಗ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ದೇವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಕಾಣದ ಶತ್ರುಗಳ ಕಾಟದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿನ ಪೈಪೋಟಿ, ಕೋರ್ಟ್-ಕಚೇರಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪೂಜೆಯಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ತೀವ್ರವಾದ ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೂ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
- ಮಾನಸಿಕ ಭಯ ಮತ್ತು ಆತಂಕದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ (ಕಂಪಹರೇಶ್ವರ): ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ದೇವರಿಗೆ ‘ಕಂಪಹರೇಶ್ವರರ್’ ಎಂದು ಹೆಸರಿದೆ. ‘ಕಂಪ’ ಎಂದರೆ ನಡುಕ ಅಥವಾ ಭಯ, ‘ಹರ’ ಎಂದರೆ ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ಭಯ, ಆತಂಕ, ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲದವರು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
- ಗ್ರಹ ದೋಷ ಮತ್ತು ರಾಹು-ಕೇತು, ಶನಿ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆ: ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ರಾಹು, ಕೇತು ಅಥವಾ ಶನಿ ಗ್ರಹಗಳ ತೀವ್ರ ದೋಷ ಇರುವವರು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾಳಸರ್ಪ ದೋಷ, ಸಾಡೇಸಾತ್ ಶನಿ) ಇಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರದ ರಾಹುಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶರಭೇಶ್ವರನ ಬಲ ರೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯೂ, ಎಡ ರೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಂಗಿರಾ ದೇವಿಯೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಗ್ರಹ ದೋಷಗಳ ತೀವ್ರತೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿ: ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದಲೂ ಗುಣವಾಗದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ನಿಗೂಢ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದ ಭೀತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಮದುವೆ ತಡೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ: ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಗ ಕೂಡಿಬಾರದೇ ವಿವಾಹ ವಿಳಂಬ ಆಗುತ್ತಿರುವವರು ಮತ್ತು ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ದಂಪತಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಶರಭೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ (ಧರ್ಮಸಂವರ್ಧಿನಿ ಅಮ್ಮನ್) ವಿಶೇಷ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಶೇಷ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಇಲ್ಲಿನ ಕೋರಿಕೆಗಳು ಈಡೇರಲು ಭಕ್ತರು ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಹರಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ:
ಹನ್ನೊಂದು ಭಾನುವಾರಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ: ಭಕ್ತರು ಸತತವಾಗಿ 11 ಭಾನುವಾರಗಳ ಕಾಲ ರಾಹುಕಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಶರಭೇಶ್ವರನಿಗೆ ತುಪ್ಪದ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ, ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ತಾವು ಅಂದುಕೊಂಡ ಕಠಿಣವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಕೋರಿಕೆಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಗಾಢವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ಕೋರಿಕೆ ಈಡೇರಿದ ನಂತರ ಭಕ್ತರು ದೇವರಿಗೆ ವಸ್ತ್ರ ಸಮರ್ಪಣೆ ಅಥವಾ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬೆಳ್ಳಿ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಬಳಕೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದಿನ ಆರೋಗ್ಯ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರಹಸ್ಯ
ಶರಭೇಶ್ವರರ್ ಸನ್ನಿಧಿ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕಂಪಹರೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿರುವ ಶರಭೇಶ್ವರರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸನ್ನಿಧಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
- ಇಲ್ಲಿ ಶರಭೇಶ್ವರನ ಮೂರ್ತಿಯು ಭವ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ನರಸಿಂಹನನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದದಡಿ ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ.
- ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು, ಶತ್ರು ಭಯ, ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದಲು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳು
- ರಾಹುಕಾಲ ಪೂಜೆ: ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರದ ರಾಹುಕಾಲದ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲಿ ಶರಭೇಶ್ವರರಿಗೆ ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳು: ಪ್ರದೋಷ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವಗಳು ಜರುಗುತ್ತವೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮಯ
ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೈನಂದಿನ ಸಮಯ ಹೀಗಿದೆ:
- ಬೆಳಗ್ಗೆ 6ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12.30 ರವರೆಗೆ
- ಸಂಜೆ: 4ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9 ರವರೆಗೆ
(ಗಮನಿಸಿ: ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಾನುವಾರದ ರಾಹುಕಾಲದ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿರಬಹುದು).
ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ?
- ಸ್ಥಳ: ಇದು ಕುಂಭಕೋಣಂನಿಂದ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
- ಸಾರಿಗೆ: ಕುಂಭಕೋಣಂನಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಸ್ಸುಗಳು, ಆಟೋಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
