ಇದೇ ಜೂನ್ 16ನೇ ತಾರೀಕಿನಿಂದ ನಿಜ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಆರಂಭ ಆಗುತ್ತದೆ. ಜುಲೈ 14ನೇ ತಾರೀಕಿಗೆ ಮಾಸಾಂತ್ಯ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರುವಂಥ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ದಾನ- ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ ಏನೆಂದರೆ, ಆಯಾ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಂಥ ದಾನ ಮೊದಲಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ತಂತಮ್ಮ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಕಡ್ಡಾಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂದುಕೊಂಡು, ವ್ಯಥೆ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ದೇವರೇ ಅನುಕೂಲ ಕೊಟ್ಟು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮ್ಮಿಂದ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವ್ಯಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ತ್ರಿವಿಕ್ರಮದೇವನ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥ ದಾನಗಳು
ಜ್ಯೇಷ್ಠಮಾಸದ ಮಾಸನಿಯಾಮಕ ದೇವರು ಶ್ರೀ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮದೇವ. ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಪದವಿ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ದಾನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು:
ಚಂದನ (ಗಂಧ), ಛತ್ರಿ (ಕೊಡೆ), ಬೀಸಣಿಕೆ, ಉದಕುಂಭ (ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಿಂದಿಗೆ/ಪಾತ್ರೆ), ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಂಪು ನೀಡುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಥ ದಶಹರಾವ್ರತಮ್ (ಗಂಗಾಪೂಜೆ)
ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಶುದ್ಧ ಪಾಡ್ಯದಿಂದ ದಶಮಿಯವರೆಗೆ ದಶಹರಾ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ.
ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಿ:
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ದಶಾಶ್ವಮೇಧ ಘಾಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವೇಳೆ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪುಣ್ಯ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಗಂಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ವಿಶೇಷ ಯೋಗಗಳು:
ಶ್ಲೋಕದ ಪ್ರಕಾರ (“ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ಮಾಸಿ ಸಿತೇ ಪಕ್ಷೇ…”), ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಶುದ್ಧ ದಶಮಿಯ ದಿನದಂದು ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಪುಣ್ಯ ಯೋಗಗಳು ಒದಗಿಬರುತ್ತವೆ. (ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಯೋಗಗಳು ಕೂಡಿ ಬರುತ್ತವೆ). ಈ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 24ನೇ ತಾರೀಕು ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ದಶಮಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ಸೇವೆ:
ಈ ಶುಭ ದಿನದಂದು ಗಂಗಾಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಹತ್ತು ಜನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸುವಾಸಿನಿಯರನ್ನು (ಮುತ್ತೈದೆಯರನ್ನು) ಪೂಜಿಸಿ, ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಉದಕುಂಭ ದಾನ
ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಶುದ್ಧ ತ್ರಯೋದಶಿಯ ದಿನದಂದು (ಜೂನ್ 27, 2026) ಶ್ರೀ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ದೇವರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ:
ಈ ದಿನ ಶ್ರೀ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಕೆಳಗಿನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು:
“ದೇವದೇವ ಹೃಷೀಕೇಶ ಸಂಸಾರಾರ್ಣವತಾರಕ | ಉದಕುಂಭಪ್ರದಾನೇನ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ ||”
ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣಯುಕ್ತ ದಾನ: ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಗೂ ಚಿನ್ನದ (ಸುವರ್ಣ) ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ, ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಉದಕುಂಭವನ್ನು (ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆ) ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
