ಪಾತಾಳ ವಾರಾಹಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಜಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಎನಿಸಿದಂಥ ದೇಗುಲದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ವಾರಾಹಿ ದೇವಿ ಅಂದರೆ ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ. ದೇವೀ ಮಹಾತ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ರಹಸ್ಯವಾದ ದೇವತೆ. ಇನ್ನು ಆಕೆಯ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯ ‘ಪಾತಾಳ ವಾರಾಹಿ’ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಶಿ (ವಾರಣಾಸಿ) ಕೇವಲ ಶಿವನ ನಗರಿಯಲ್ಲ, ಇದು ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ನೆಲೆಬೀಡು ಕೂಡ ಹೌದು. ಇಲ್ಲಿನ ಮನಮಂದಿರ್ ಘಾಟ್ ಸಮೀಪವಿರುವ ಪಾತಾಳ ವಾರಾಹಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಒಂದು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರಾಹಿ ದೇವಿಯು ವಿಷ್ಣುವಿನ ‘ವರಾಹ’ ಅವತಾರದ ಸ್ತ್ರೀ ಶಕ್ತಿ (ಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ). ಅಂಧಕಾಸುರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನ ಸಂಹಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು. ವಾರಾಹಿಯ ಮುಖವು ವರಾಹದಂತಿದ್ದು, ದೇಹವು ದೇವಿಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಿಯು ಲಲಿತಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆಕೆಯನ್ನು ‘ದಂಡನಾಥ ವಾರಾಹಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಶಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟು ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕಾಶಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಲಭೈರವನ ಜೊತೆಗೆ ವಾರಾಹಿ ದೇವಿಯೂ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವಿಯು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟತೆ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ‘ಪಾತಾಳ ವಾರಾಹಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಇದು ನೆಲಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿದೆ.
- ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ರಚನೆ: ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಖರ ಅಥವಾ ವಿಶಾಲವಾದ ಗೋಪುರಗಳಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಯಂತಿದ್ದು, ದೇವಿಯು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ (ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗೆ) ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.
- ದರ್ಶನ ವಿಧಾನ: ಭಕ್ತರು ನೇರವಾಗಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಕಿಂಡಿಗಳಿವೆ (ರಂಧ್ರಗಳು). ಭಕ್ತರು ಈ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಳಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ದೇವಿಯ ದಿವ್ಯ ಮುಖದರ್ಶನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
- ನಿಗೂಢತೆ: ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಭಾಗವು ಯಾವಾಗಲೂ ಅರೆಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇವಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮಯದ ಮಹತ್ವ: ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ದರ್ಶನ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಿಯಮವೆಂದರೆ ದರ್ಶನದ ಸಮಯ.
- ಇಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 4 ರಿಂದ 8 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.
- ಸೂರ್ಯೋದಯದ ನಂತರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರಾಹಿಯು ಅಘೋರ ಶಕ್ತಿಗಳ ಅಧಿದೇವತೆ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬೀರುವ ಮುನ್ನವೇ ಆರಾಧಿಸುವುದು ಪದ್ಧತಿ.
ನಲ್ಲಮಲ ಕಾಡಿನ ಸಿದ್ಧರ ತಪೋಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ನೆರವೇರಿಸುವ ಅಪೂರ್ವ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆ ಇಷ್ಟಕಾಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ
ದೇವಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳು
ಪಾತಾಳ ವಾರಾಹಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯದ್ದಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಹಾಗೂ ಸೌಮ್ಯತೆಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.
- ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ನೇಗಿಲು (Halayudha) ಮತ್ತು ಮುಸಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ನೇಗಿಲು ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತು ಸರಿಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ಮುಸಲವು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಜಜ್ಜುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
- ಆಕೆಯ ಸವಾರಿಯು ಸಿಂಹ ಅಥವಾ ಮಹಿಷದ (ಎಮ್ಮೆ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಆರಾಧನೆಯ ಫಲಶ್ರುತಿ
ವಾರಾಹಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದರಿಂದ ಜೀವನದ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ:
- ಶತ್ರು ನಾಶ: ಕೋರ್ಟ್ ಕಚೇರಿ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಿಗಲು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಶತ್ರುಗಳ ಬಾಧೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ವಾರಾಹಿ ಉಪಾಸನೆ ಅಮೋಘ.
- ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆ: ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ದೂರವಾಗಲು ಪಾತಾಳ ವಾರಾಹಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ವಾಕ್ ಸಿದ್ಧಿ: ದೇವಿಯು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಾಕ್ ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ವಾರಾಹಿ ನವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ‘ಆಷಾಢ’ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುವ ನವರಾತ್ರಿಯನ್ನು ವಾರಾಹಿ ನವರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ನವರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯ ಈ ಪಾತಾಳ ವಾರಾಹಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧಕರು ಬಂದು ದೇವಿಯ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಗೆ ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗೆಡ್ಡೆ-ಗೆಣಸುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾರಾಹಿ ಅನುಗ್ರಹಾಷ್ಟಕಂ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಲಿಂಕ್: https://www.youtube.com/watch?v=k1XMwkl7ASc
ಕೊನೆ ಮಾತು
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪಾತಾಳ ವಾರಾಹಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ, ಅದು ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ತುತ್ತತುದಿ. ಕಾಶಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಭಕ್ತರು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವವೇ ಎದ್ದು ಈ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಶಿ ಯಾತ್ರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ನೀವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಭಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈ ದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ ನಿಮಗೆ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
