ಇದೇ ಜನವರಿ 18ನೇ ತಾರೀಕಿನಂದು ಉಡುಪಿ ಅಷ್ಟಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಶೀರೂರು ಮಠದ 31ನೇ ಯತಿಗಳಾದ 20 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವೇದವರ್ಧನ ತೀರ್ಥರು ಪರ್ಯಾಯ ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠವನ್ನು ಏರಲಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಪೂಜೆ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠದಿಂದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಹಸ್ತಾಂತರ ಆಗಲಿದೆ. ‘ಶೀರೂರು ಪರ್ಯಾಯ ನಮ್ಮ ಪರ್ಯಾಯ’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ದೇವರ ಕೈಂಕರ್ಯ, ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ- ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ 2026-2028ರ ಅವಧಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ಚಾಲನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಪರ್ಯಾಯ ಮಹೋತ್ಸವವು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುದೀರ್ಘ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. 800 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಮಗ್ಗುಲುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಶ್ರೀಗುರುಭ್ಯೋ.ಕಾಂ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳ ತುಳಸಿ ಮಾಲೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
1. ಪರ್ಯಾಯ ಎನ್ನುವ ಪದದ ನಿಖರ ಅರ್ಥವೇನು?
ಪರ್ಯಾಯ ಎಂದರೆ ‘ಬದಲಾವಣೆ’ ಅಥವಾ ‘ಸರದಿ’ ಎಂದರ್ಥ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪೂಜಾಧಿಕಾರವು ಎಂಟು ಮಠಗಳ ನಡುವೆ ಸರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುವುದನ್ನೇ ಪರ್ಯಾಯ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದವರು ಯಾರು?
ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು.
3. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯದ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟಿತ್ತು?
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮಠದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ 2 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಪೂಜಾ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು.
4. ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು 2 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವರು ಯಾರು?
16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸೋದೆ ಮಠದ ಮಹಾನ್ ಸಂತ ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು 2 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.
5. ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಪರ್ಯಾಯದ ದಿನ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಎಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?
ಕಾಪುವಿನ ಸಮೀಪವಿರುವ ಪವಿತ್ರ ದಂಡತೀರ್ಥ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ದಂಡದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
6. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ‘ಅಷ್ಟಮಠಗಳು‘ ಯಾವುವು?
ಪಲಿಮಾರು, ಅದಮಾರು, ಕೃಷ್ಣಾಪುರ, ಪುತ್ತಿಗೆ, ಶೀರೂರು, ಸೋದೆ, ಕಾಣಿಯೂರು ಮತ್ತು ಪೇಜಾವರ ಮಠಗಳು.
7. ಪರ್ಯಾಯ ಮಹೋತ್ಸವ ಯಾವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಪ್ರತಿ ಸಲ ಸಮ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಷದ (Even year) ಜನವರಿ 18 ರಂದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
8. ‘ಬಾಳೆ ಮುಹೂರ್ತ‘ ಪರ್ಯಾಯದ ಮೊದಲ ಸಿದ್ಧತೆ ಏಕೆ?
ಪರ್ಯಾಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಬಾಳೆ ಎಲೆ ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಾಗಿ ಬಾಳೆ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
9. ‘ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತ‘ದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಇದು 2ನೇ ಮುಹೂರ್ತವಾಗಿದ್ದು, ದಾಸೋಹಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತರಿಂದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
10. ‘ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತ‘ದ ವಿಶೇಷತೆಯೇನು?
ಅನ್ನದಾನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಉರುವಲನ್ನು ರಥದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದಾಗಿದೆ.
11. ‘ಭತ್ತ ಮುಹೂರ್ತ‘ ಏಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ?
ಇದು 4ನೇ ಮುಹೂರ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಪರ್ಯಾಯದ ಅವಧಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಭತ್ತದ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
12. ‘ದಿಗ್ವಿಜಯ‘ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಪರ್ಯಾಯ ಪೀಠ ಏರುವ ಮುನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುವ ಯಾತ್ರೆ.
13. ಪರ್ಯಾಯ ಮೆರವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ?
ಉಡುಪಿಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಂತಿರುವ ‘ಜೋಡುಕಟ್ಟೆ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಿಂದ.
14. ಪರ್ಯಾಯದ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಸಂಕೇತ ಯಾವುದು?
‘ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆ’ ಮತ್ತು ಮಠದ ಬೀಗದ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು.
15. ‘ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆ‘ಯ ಇತಿಹಾಸವೇನು?
ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಈ ಪಾತ್ರೆ ಎಂದಿಗೂ ಖಾಲಿಯಾಗದ ದಾಸೋಹದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಉಡುಪಿ ಶೀರೂರು ಮಠದ ಪರ್ಯಾಯ 2026: ವಾಮನ ತೀರ್ಥರಿಂದ ವೇದವರ್ಧನ ತೀರ್ಥರ ತನಕ ; ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸ, ಗುರು ಪರಂಪರೆ!
16. ‘ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠ‘ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಕುಳಿತು ಜ್ಞಾನ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪವಿತ್ರ ಪೀಠ. ಇದನ್ನು ಏರುವುದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ.
17. ಪರ್ಯಾಯದ ಮೊದಲ ಪೂಜೆ ಯಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ?
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪೂಜೆಗೂ ಮುನ್ನ ಅನಂತೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
18. ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವು ಯಾವುದರಿಂದ ತಯಾರಾಗಿದೆ?
ಪವಿತ್ರವಾದ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯಿಂದ.
19. ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ?
ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊಸರು ಕಡೆಯುವ ಕೋಲು (ಮಂಥದಂಡ) ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಗ್ಗವಿದೆ.
20. ‘ನವಗ್ರಹ ಕಿಂಡಿ‘ಯ ಮೂಲಕವೇ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದು ಏಕೆ?
ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡದೆ 9 ರಂಧ್ರಗಳಿರುವ ಕಿಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ನೋಡುವುದು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯ ತರುತ್ತದೆ.
21. ಪರ್ಯಾಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸಮಯ ಯಾವುದು?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 3 ಗಂಟೆಯಿಂದ 6 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ.
22. ‘ಪರ್ಯಾಯ ದರ್ಬಾರ್‘ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ‘ರಾಜಾಂಗಣ’ದಲ್ಲಿ.
23. ‘ಗದ್ದಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ‘ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಪರ್ಯಾಯದ ಹಬ್ಬದ ಊಟದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ರುಚಿಕರವಾದ ವಿಶೇಷ ಪರಮಾನ್ನ.
24. ಉಡುಪಿಯನ್ನು ‘ಅನ್ನಬ್ರಹ್ಮ‘ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಅದ್ಧೂರಿ ಅನ್ನದಾನದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
25. ‘ಹೊರೆಕಾಣಿಕೆ‘ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಭಕ್ತರು ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನೀಡುವ ಅಕ್ಕಿ, ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಮಠಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದು.
26. ಪರ್ಯಾಯ ಚಕ್ರದ 1ನೇ ಮಠ ಯಾವುದು?
ಪಲಿಮಾರು ಮಠ.
27. ಅಷ್ಟಮಠಗಳ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಯಾವ ಸನ್ಯಾಸ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವರು?
ತತ್ತ್ವವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ವೈಷ್ಣವ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು.
28. ‘ದ್ವಂದ್ವ ಮಠ‘ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದರೇನು?
ಒಬ್ಬ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಮಠದ ಸಹಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
29. ಪಲಿಮಾರು ಮಠದ ದ್ವಂದ್ವ ಮಠ ಯಾವುದು?
ಅದಮಾರು ಮಠ.
30. ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠದ ದ್ವಂದ್ವ ಮಠ ಯಾವುದು?
ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ.
31. ಶೀರೂರು ಮಠದ ದ್ವಂದ್ವ ಮಠ ಯಾವುದು?
ಸೋದೆ ಮಠ.
32. ಕಾಣಿಯೂರು ಮಠದ ದ್ವಂದ್ವ ಮಠ ಯಾವುದು?
ಪೇಜಾವರ ಮಠ.
ಉಡುಪಿ ಪರ್ಯಾಯ 2026: ಎರಡು ವರ್ಷದ ಪದ್ಧತಿ ತಂದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯತಿ ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರ ಅಪೂರ್ವ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
33. ಪರ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠ ಏರುವ ಸ್ವಾಮಿಗಳು 2 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಡುಪಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬಾರದು ಏಕೆ?
ಕೃಷ್ಣನ ಪೂಜೆ ನಿರಂತರವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯದ ಶಿಸ್ತು ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ನಿಯಮವಿದೆ.
34. ಮಧ್ವ ಸರೋವರದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಮಂಟಪದ ಹೆಸರೇನು?
ಜಲಪೂರಣ ಮಂಟಪ.
35. ‘ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ‘ ಯಾವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬಗಳಂದು ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ತೆಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
36. ಉಡುಪಿ ಮಠದಲ್ಲಿ ‘ನಂದಾದೀಪ‘ ಎಷ್ಟು ಸಮಯದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ?
ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
37. ಪರ್ಯಾಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ದಿನಕ್ಕೆ 14 ಬಾರಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪೂಜೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
38. ‘ನಿರ್ಮಾಲ್ಯ ವಿಸರ್ಜನೆ‘ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹೊಸ ದಿನದ ಪೂಜೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡುವುದು.
39. ಪರ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ವಿದ್ವತ್ ಗೋಷ್ಠಿ‘ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಂಡಿತರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆ.
40. ‘ಮಾಲಾರ್ಪಣೆ‘ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದಿಂದ ಹೂಮಾಲೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಸಂಕೇತ.
41. ರಥಬೀದಿಯ ಆಕಾರ ಹೇಗಿದೆ?
ಇದು ಕೃಷ್ಣ ಮಠವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ ಆಯತಾಕಾರದ ರಸ್ತೆಯಾಗಿದೆ.
42. ಪರ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಲೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆ?
ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಹರಿಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
43. ‘ಬ್ರಹ್ಮರಥ‘ ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದೆ?
ಇದು ಸುಮಾರು 70 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ರಥವಾಗಿದೆ.
44. ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರೇನು?
ಉಡುಪಿಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಂತಿರುವ ‘ಜೋಡುಕಟ್ಟೆ’.
45. ‘ಮುಷ್ಟಿ ಕಾಣಿಕೆ‘ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದರೇನು?
ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಪದ್ಧತಿ.
46. ‘ಚಂದ್ರಶಾಲಾ‘ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಗರ್ಭಗೃಹದ ಎದುರಿಗಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ.
47. ‘ಬಾಳೆ ಮುಹೂರ್ತ‘ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1 ವರ್ಷದ ಮೊದಲು.
48. ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು?
ಮಲ್ಪೆ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬಂದಿದ್ದಂಥ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಗೋಪೀಚಂದನದ ಮುದ್ದೆಯೊಳಗೆ.
49. ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರು ಮಠಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ವಿಶೇಷ ಕೊಡುಗೆ ಏನು?
ಅವರು ಹಯಗ್ರೀವ ಮಧ್ವ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು.
50. ‘ರತ್ನ ಕವಚ‘ ಎಂದರೆ ಏನು?
ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ವಜ್ರ ವೈಢೂರ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕವಚ.
ತತ್ತ್ವವಾದದ ಹರಿಕಾರ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು: ಜನ್ಮಕ್ಷೇತ್ರ ಪಾಜಕದಿಂದ ಉಡುಪಿ ಅಷ್ಟಮಠಗಳವರೆಗೆ
51. ಪರ್ಯಾಯ ಹಸ್ತಾಂತರದ ವೇಳೆ ನೀಡುವ ‘ಬೀಗದ ಕೈ‘ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು?
ಕೃಷ್ಣನ ಗರ್ಭಗೃಹ ಮತ್ತು ಮಠದ ಬೊಕ್ಕಸದ ಬೀಗದ ಕೈಗಳು.
52. ಪರ್ಯಾಯ ಪೀಠವನ್ನು ‘ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠ‘ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
53. ‘ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ‘ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಯಾವ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ?
ಬಂಗಾರದ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
54. ಪರ್ಯಾಯದ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಕ್ಷಣ ಯಾವುದು?
ಜನವರಿ 18 ರ ಮುಂಜಾನೆ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 6 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ.
55. ಪರ್ಯಾಯೋತ್ಸವದ ಖರ್ಚನ್ನು ಯಾರು ಭರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಮಠದ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ನೀಡುವ ದೇಣಿಗೆಯಿಂದ.
56. ಮಧ್ವ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ವಿಶೇಷತೆಯೇನು?
ಪ್ರತಿ 12 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಅಂಶ ಈ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮಿಳಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಮಧ್ವ ಸರೋವರ ಭಾಗೀರಥಿ ಹಬ್ಬ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
57. ಪರ್ಯಾಯದ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಗೊನೆ ಮುಹೂರ್ತ‘ ಎಂದರೇನು?
ಬಾಳೆ ಗೊನೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
58. ಪರ್ಯಾಯ ಚಕ್ರದ ಕೊನೆಯ ಮಠ ಯಾವುದು?
ಪೇಜಾವರ ಮಠ.
59. ‘ತುಳಸಿ‘ ಗಿಡದ ಮಹತ್ವವೇನು?
ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತುಳಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ್ದರಿಂದ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ತುಳಸಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
60. ‘ದ್ವಂದ್ವ ಮಠ‘ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಪರಸ್ಪರ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಉಡುಪಿ ಪರ್ಯಾಯ 2026: ಶ್ರೀಗುರುಭ್ಯೋ.ಕಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಶೀರೂರು ಮಠದ ಶ್ರೀ ವೇದವರ್ಧನ ತೀರ್ಥರ ಎಕ್ಸ್ಕ್ಲೂಸಿವ್ ಸಂದರ್ಶನ
61. ಪರ್ಯಾಯ ಮಹೋತ್ಸವದ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಇರುತ್ತದೆಯೇ?
ಹೌದು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಾನೆಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವಿರುತ್ತದೆ.
62. ಪರ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ಸವ ಯಾವುದು?
ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನ ಅಥವಾ ಓಕುಳಿ ಉತ್ಸವ.
- ಅಷ್ಟಮಠಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಥಮ ಯತಿಗಳು (ಸ್ಥಾಪಕರು)
| ಕ್ರ.ಸಂ | ಮಠದ ಹೆಸರು | ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳ ಹೆಸರು |
| 1 | ಪಲಿಮಾರು ಮಠ | ಶ್ರೀ ಹೃಷಿಕೇಶ ತೀರ್ಥರು |
| 2 | ಅದಮಾರು ಮಠ | ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ತೀರ್ಥರು |
| 3 | ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠ | ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ದನ ತೀರ್ಥರು |
| 4 | ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ | ಶ್ರೀ ಉಪೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು |
| 5 | ಶಿರೂರು ಮಠ | ಶ್ರೀ ವಾಮನ ತೀರ್ಥರು |
| 6 | ಸೋದೆ ಮಠ | ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ತೀರ್ಥರು |
| 7 | ಕಾಣಿಯೂರು ಮಠ | ಶ್ರೀ ರಾಮ ತೀರ್ಥರು |
| 8 | ಪೇಜಾವರ ಮಠ | ಶ್ರೀ ಅಧೋಕ್ಷಜ ತೀರ್ಥರು |
- ಅಷ್ಟಮಠಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ನೀಡಿದ ಆರಾಧ್ಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು
| ಮಠದ ಹೆಸರು | ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ನೀಡಿದ ದೇವರು | ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ |
| ಪಲಿಮಾರು ಮಠ | ಶ್ರೀ ಕೋದಂಡರಾಮ | ಸೀತಾ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಮೇತವಾಗಿರುವ ರಾಮನ ವಿಗ್ರಹ. |
| ಅದಮಾರು ಮಠ | ಶ್ರೀ ಚತುರ್ಭುಜ ಕಾಳೀಯಮರ್ಧನ ಕೃಷ್ಣ | ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವ, ಕಾಳೀಯ ಸರ್ಪದ ಮೇಲೆ ನರ್ತಿಸುವ ಕೃಷ್ಣ. |
| ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠ | ಶ್ರೀ ದ್ವಿಭುಜ ಕಾಳೀಯಮರ್ಧನ ಕೃಷ್ಣ | ಎರಡು ಕೈಗಳಿರುವ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ. |
| ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ | ಶ್ರೀ ವಿಠಲ (ಉಪೇಂದ್ರ ವಿಠಲ) | ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಭಾಮ ಸಮೇತವಾಗಿರುವ ವಿಠಲ. |
| ಶೀರೂರು ಮಠ | ಶ್ರೀ ವಿಠಲ (ವಾಮನ ವಿಠಲ) | ಇದು ಶೀರೂರು ಮಠದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವ ವಿಠಲನ ರೂಪ. |
| ಸೋದೆ ಮಠ | ಶ್ರೀ ಭೂವರಾಹ | ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ವರಾಹ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹ. |
| ಕಾಣಿಯೂರು ಮಠ | ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ (ಯೋಗನರಸಿಂಹ) | ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನಂತರದ ಶಾಂತ ರೂಪದ ನರಸಿಂಹ. |
| ಪೇಜಾವರ ಮಠ | ಶ್ರೀ ವಿಠಲ (ಅಧೋಕ್ಷಜ ವಿಠಲ) | ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಪೇಜಾವರ ಮಠಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರು. |
66. ಪರ್ಯಾಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ನಮಗೆ ಏನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ?
ತ್ಯಾಗ, ಸೇವೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಂಘಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
67. 2026 ರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಠದ ಪರ್ಯಾಯ ನಡೆಯಲಿದೆ?
2026ರ ಜನವರಿ 18 ರಂದು ಶ್ರೀ ಶೀರೂರು ಮಠದ ವೇದವರ್ಧನ ತೀರ್ಥರು ಪರ್ಯಾಯ ಪೀಠವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
