ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಸುಂದರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಉಗಾಂಡದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ ‘ಸಪ್ತಗಿರಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಆಲಯ’. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಕಂಪಾಲದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದ್ರಾವಿಡ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲಿ ದೂರವಿರುವ ತಿರುಪತಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆ:
ಉಗಾಂಡದ ಈ ಬಾಲಾಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕನಸು ನನಸಾಗಲು ಭಕ್ತರ ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಅಪಾರ ಶ್ರಮವಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಕೇವಲ 4 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಇದು ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಉಗಾಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯದ ಏಕತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭ ಮೇ 17, 2011 ರಿಂದ ಮೇ 22, 2011 ರವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಉಗಾಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ:
ಈ ಆಲಯವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸರೋವರದ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಕಂಪಾಲಾದಿಂದ ಎಂಟೆಬ್ಬೆಗೆ ಹೋಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 18 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 2.5 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದೇವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆ:
ಸಪ್ತಗಿರಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಆಲಯವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಾದ ‘ಆಗಮ’ ಮತ್ತು ‘ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರ’ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಭವ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಎತ್ತರವಾದ ಗೋಪುರಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ನೋಡುಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೈವವಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ (ಬಾಲಾಜಿ) ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು:
ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತಿರುಪತಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ದೈನಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭಕ್ತರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ದರ್ಶನದ ಸಮಯವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
- ಸುಪ್ರಭಾತ ಸೇವೆ: ಮುಂಜಾನೆ ಭಗವಂತನ ಕೈಂಕರ್ಯ ಸುಪ್ರಭಾತದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅಭಿಷೇಕ: ವಾರದ ವಿವಿಧ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶನಿವಾರದಂದು ಭಗವಾನ್ ಬಾಲಾಜಿಗೆ ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಷೇಕವು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ.
- ಅರ್ಚನೆ ಮತ್ತು ದರ್ಶನ: ಭಕ್ತರು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಬಹುದು.
- ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ: ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರದಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗಂತೂ ಹಬ್ಬದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಉಗಾಂಡದ ಕಂಪಾಲದಲ್ಲಿದೆ ನೂರು ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುವ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಮಂಡಲದ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯ
ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು:
ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪೂಜೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಒಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
- ಅನ್ನದಾನ: ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಾದ ವಿನಿಯೋಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಬರುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ‘ಮಹಾಪ್ರಸಾದ’ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ.
- ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆ: ದೀಪಾವಳಿ, ಯುಗಾದಿ, ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಗಾಂಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ: ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಯುವಜನತೆಗೆ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ವೇದ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ:
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ತಂಡ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಟಿಟಿಡಿ (ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಂ) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತನ್ನ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ದರ್ಶನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಂದೇಶ: ಸಪ್ತಗಿರಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಆಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ವಿಶ್ವಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭಾತೃತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಕ್ತನೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಲ್ಲದೆ, ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕರಾಗಲು ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದರ್ಶನ ಸಮಯ:
- ಬೆಳಗ್ಗೆ 7ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12ರವರೆಗೆ.
- ಸಂಜೆ 5.30 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8 ರವರೆಗೆ.
ಕೊನೆ ಮಾತು:
ಉಗಾಂಡದಂತಹ ವಿದೇಶಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಪ್ತಗಿರಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಆಲಯವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ತಾಣ. ನೀವು ಉಗಾಂಡಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸರೋವರದ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದು ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಅನುಭವ. ಭಕ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: www.balajitempleuganda.org | ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಮಾಹಿತಿ: ಡಿ. ಶ್ರೀಹರ್ಷ, ಬೆಂಗಳೂರು
ಲೇಖನ: ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ





