ವೈದಿಕ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಗಳ ಯುತಿ, ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಪಥವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗ’ (Parivartana Yoga) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದುದು. ಎರಡು ಗ್ರಹಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕುಳಿತಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಈ ‘ಸ್ಥಾನ ವಿನಿಮಯ’ವು ಜಾತಕದ ಬಲವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ರಾಜಯೋಗವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗ ಎಂದರೇನು?
ಯಾವಾಗ ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗ್ರಹಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೋ, ಅದನ್ನು ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ‘ವಿನಿಮಯ ಒಪ್ಪಂದ’ದಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಮನೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ತಾವು ಕುಳಿತಿರುವ ಮನೆಯ ಅಧಿಪತಿಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೂ ತಮಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ನಿಮ್ಮ ರಾಶಿಯ ಅಧಿಪತಿ ಯಾರು? (ರಾಶ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ)
ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮೊದಲು ಹನ್ನೆರಡು ರಾಶಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಯಾರು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯು ನಿಮಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ:
| ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ | ರಾಶಿ | ರಾಶ್ಯಾಧಿಪತಿ (ಗ್ರಹ) |
| 1 | ಮೇಷ | ಮಂಗಳ |
| 2 | ವೃಷಭ | ಶುಕ್ರ |
| 3 | ಮಿಥುನ | ಬುಧ |
| 4 | ಕರ್ಕಾಟಕ | ಚಂದ್ರ |
| 5 | ಸಿಂಹ | ಸೂರ್ಯ |
| 6 | ಕನ್ಯಾ | ಬುಧ |
| 7 | ತುಲಾ | ಶುಕ್ರ |
| 8 | ವೃಶ್ಚಿಕ | ಮಂಗಳ |
| 9 | ಧನು | ಗುರು |
| 10 | ಮಕರ | ಶನಿ |
| 11 | ಕುಂಭ | ಶನಿ |
| 12 | ಮೀನ | ಗುರು |
ವೈದಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು
ಮಹರ್ಷಿ ಪರಾಶರರು ತಮ್ಮ’ಬೃಹತ್ ಪರಾಶರ ಹೋರಾ ಶಾಸ್ತ್ರ’ದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿದ ಗ್ರಹಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಷ್ಟೇ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ:
ಶ್ಲೋಕ: ಸ್ವಕ್ಷೇತ್ರಂ ಚ ಗತಃ ಖೇಟಃ ಯತ್ಫಲಂ ಪ್ರಪರಿಚ್ಛತೇ | ತದೇವ ಫಲಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸ್ಥಾನಪರಿವರ್ತನೇ ಸತಿ ||
ಸಾರಾಂಶ: ಗ್ರಹಗಳು ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿದಾಗ, ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಎಂತಹ ಬಲವಾದ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಫಲಗಳನ್ನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗದ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣ
ಪರಾಶರ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸ್ಥಾನಗಳ ಗುಣಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಯೋಗವನ್ನು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
- ಮಹಾ ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗ (ಶುಭ)
- ಖಲ ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗ (ಮಿಶ್ರ ಫಲ)
- ದೈನ್ಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗ (ಅಶುಭ)
ಮಹಾ ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗ (Maha Parivartana Yoga)
ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳು (1, 4, 7, 10) ಮತ್ತು ತ್ರಿಕೋನ ಸ್ಥಾನಗಳ (1, 5, 9) ಅಧಿಪತಿಗಳು ಅಥವಾ ಧನ (2) ಮತ್ತು ಲಾಭ (11) ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ‘ಮಹಾ ಪರಿವರ್ತನೆ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು 28 ರೀತಿಯ ಮಹಾ ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
ಶ್ಲೋಕ: ಭಾಗ್ಯಕರ್ಮಾಧಿಪೌ ಚೈವ ಸತತಂ ಪರಿವರ್ತಕೌ | ರಾಜಯೋಗಂ ಪ್ರಕುರ್ವಾತೇ ಪರಸ್ಪರ ಸುಸಂಸ್ಥಿತೌ ||
- ಫಲ: ಈ ಯೋಗವಿದ್ದವರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆನೆ, ಕುದುರೆಗಳಂಥ ಆಸ್ತಿ (ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಸೌಕರ್ಯ), ಸುಖಭೋಗ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬುದ್ಧಿ ಇವರಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.
ಖಲ ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗ (Khala Parivartana Yoga)
3ನೇ ಮನೆಯ (ಧೈರ್ಯ/ಸಹೋದರ/ಪರಿಶ್ರಮ) ಅಧಿಪತಿಯು ಇತರ ಶುಭ ಸ್ಥಾನಗಳ (1, 2, 4, 5, 7, 9, 10, 11) ಅಧಿಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಿಸಿದರೆ ಅದು ‘ಖಲ ಪರಿವರ್ತನೆ’.
- ಫಲ: ಇಂತಹ ಜಾತಕದವರು ತಮ್ಮ ಹಟ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ವಿಪರೀತ ಸುಖ ಕಂಡರೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದು. ಇವರು ಧೈರ್ಯವಂತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವರ ಮಾತುಗಳು ಒರಟಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ದೈನ್ಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗ (Dainya Parivartana Yoga)
ದುಸ್ಥಾನಗಳಾದ 6 (ಶತ್ರು/ರೋಗ), 8 (ಮೃತ್ಯು/ಸಂಕಷ್ಟ) ಮತ್ತು 12 (ವ್ಯಯ)ನೇ ಮನೆಯ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಇತರ ಶುಭ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ‘ದೈನ್ಯ ಪರಿವರ್ತನೆ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ: ದುಸ್ಥಾನಾಧಿಪತಿರ್ಯತ್ರ ತತ್ ಸ್ಥಾನಾಧಿಪತಿ ತಥಾ | ದೈನ್ಯಯೋಗೋ ಭವೇತ್ತತ್ರ ಸರ್ವ ಕಾರ್ಯ ವಿನಾಶಕೃತ್ ||
- ಫಲ: ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದೈನ್ಯಾವಸ್ಥೆಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ, ಅನಗತ್ಯ ಖರ್ಚು, ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಕಾಟವಿರುತ್ತದೆ. ಅದೆಷ್ಟೇ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಾಗಿದ್ದರೂ ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲ ಸಿಗದೆ ಇವರು ಪರದಾಡುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾರಾ ಬಲ ಎಂದರೇನು? ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ದೋಷ ಪರಿಹಾರದ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ
ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗದ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು
ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಗವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
- ಸ್ಥಾನ ವಿನಿಮಯ ಯೋಗ: ಗ್ರಹಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಥಾನಗಳ ಬದಲಾವಣೆ.
- ಧರ್ಮ-ಕರ್ಮ ಸಂಯೋಗ: 9 ಮತ್ತು 10ನೇ ಮನೆಯ ಅಧಿಪತಿಗಳ ನಡುವೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದರೆ ಇದನ್ನು ಮಹಾರಾಜಯೋಗ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ನೀಚಭಂಗ ರಾಜಯೋಗ: ಒಂದು ನೀಚ ಗ್ರಹವು ಮತ್ತೊಂದು ಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿದಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಯೋಗ.
ವಿವಿಧ ಲಗ್ನಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
| ಲಗ್ನ | ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವ ಗ್ರಹಗಳು | ಯೋಗದ ವಿಧ | ಫಲ |
| ವೃಷಭ | 2ನೇ ಅಧಿಪತಿ (ಬುಧ) ಮತ್ತು 11ನೇ ಅಧಿಪತಿ (ಗುರು) | ಮಹಾ ಪರಿವರ್ತನೆ | ಅಪಾರ ಧನಲಾಭ, ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಜಯ |
| ಮಿಥುನ | 9ನೇ ಅಧಿಪತಿ (ಶನಿ) ಮತ್ತು 10ನೇ ಅಧಿಪತಿ (ಗುರು) | ಮಹಾ ಪರಿವರ್ತನೆ | ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಧಿಕಾರ |
| ಕರ್ಕಾಟಕ | ಲಗ್ನಾಧಿಪತಿ (ಚಂದ್ರ) ಮತ್ತು 6ನೇ ಅಧಿಪತಿ (ಗುರು) | ದೈನ್ಯ ಪರಿವರ್ತನೆ | ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆ, ಸಾಲದ ಬಾಧೆ |
| ತುಲಾ | 3ನೇ ಅಧಿಪತಿ (ಗುರು) ಮತ್ತು 9ನೇ ಅಧಿಪತಿ (ಬುಧ) | ಖಲ ಪರಿವರ್ತನೆ | ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸ, ಸಾಹಸ ಮನೋಭಾವ |
ಫಲ ನೀಡುವ ಸಮಯ
ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಗಗಳಿದ್ದರೂ ಅವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಫಲ ದೊರೆಯುವ ಕಾಲ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ:
- ದಶಾ-ಅಂತರ್ದಶೆ: ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿದ ಗ್ರಹಗಳ ದಶೆ ಅಥವಾ ಅಂತರ್ದಶೆ ಬಂದಾಗ ಆ ಯೋಗದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಭಾವ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಗ್ರಹಗಳ ಬಲ: ಗ್ರಹಗಳು ಅಂಶ ಬಲದಲ್ಲಿ (ನವಾಂಶ) ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದಷ್ಟೂ ಯೋಗದ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
- ವಯಸ್ಸು: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30 ವರ್ಷದ ನಂತರ ಇಂತಹ ಯೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ಕೊನೆಮಾತು
ಪರಿವರ್ತನೆ ಯೋಗವು ಜಾತಕದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ಅಥವಾ ಇರುವ ಸುಖವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಅಶುಭ ಪರಿವರ್ತನೆ ಇದ್ದಾಗ ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಸೂಕ್ತ ಗ್ರಹ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಅದರ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಜಾತಕವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಯಾವ ಗ್ರಹಗಳ ನಡುವೆ ವಿನಿಮಯ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜೀವನದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಲೇಖನ– ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
