ಸುಮಧ್ವ ವಿಜಯ: ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಜೀವನಗಾಥೆಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ

ಇದೇ ಜನವರಿ 27ನೇ ತಾರೀಕು ‘ಮಧ್ವನವಮಿ’. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಧ್ವವಿಜಯದ ಬ್ಗಗೆ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕವಾದ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ಸುಮಧ್ವ ವಿಜಯವು ತತ್ತ್ವವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಪ್ರಧಾನ ಮಹಾಕಾವ್ಯ. ಇದನ್ನು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲದೆ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಒಂದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ.

1. ಕಾವ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ರಚನೆ

ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ ಕಾರಣ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಘಟನೆಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ.

• ಒಟ್ಟು ಸರ್ಗಗಳು: 16 (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು)
• ಒಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು: ಸುಮಾರು 1,008 ಶ್ಲೋಕಗಳು
• ಕವಿ: ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯ (ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರ ಪುತ್ರ)

2. ಸರ್ಗಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ

ಈ 16 ಸರ್ಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ (ಸರ್ಗ 1 ರಿಂದ 4)

• ವಾಯುದೇವರ ಅವತಾರತ್ರಯರ (ಹನುಮ, ಭೀಮ, ಮಧ್ವ) ಸ್ತುತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾವ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉಡುಪಿಯ ಸಮೀಪದ ಪಾಜಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಗೇಹ ಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ವೇದಾವತಿ ದಂಪತಿಗೆ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಜನನ (ವಾಸುದೇವ ಎಂಬ ನಾಮಕರಣ).
• ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾವನ್ನು ಕೊಂದದ್ದು, ಅದೃಶ್ಯನಾಗಿ ದೇವಾಲಯ ತಲುಪಿದ್ದು ಮುಂತಾದ ಪವಾಡಗಳ ವರ್ಣನೆ.
• ಅಚ್ಯುತಪ್ರೇಕ್ಷರಿಂದ ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ‘ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸ್ವೀಕಾರ.

ಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸ್ಥಾಪನೆ (ಸರ್ಗ 5 ರಿಂದ 12)

• ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಅದ್ವೈತ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ವಾದ.
• ಬದರಿಕಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ವೇದವ್ಯಾಸ ದೇವರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ.
• ‘ಗೀತಾ ಭಾಷ್ಯ’ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ದಿಗ್ವಿಜಯ.
• ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಮಠಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.

ಅಂತಿಮ ಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರ (ಸರ್ಗ 13 ರಿಂದ 16)

• ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರಂತಹ ಘನ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ವಾದದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಶಿಷ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದು.
• ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ರಚನೆ (ಸರ್ವಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು).
• ತಮ್ಮ ಅವತಾರ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿಸಿ, ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಐತರೇಯ ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಅದೃಶ್ಯರಾಗಿ ತೆರಳಿದ ಸುಂದರ ವರ್ಣನೆ.

ಉಡುಪಿ ಅಷ್ಟಮಠಗಳ ಸ್ಥಾಪಕ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ದಿವ್ಯ ಸ್ಮರಣೆ: ಮಧ್ವನವಮಿಯ ಸಮಗ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞರ ಪವಾಡಗಳು

3. ಪ್ರಮುಖ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವಾರ್ಥ

ಮಂಗಳಾಚರಣೆ (ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ)

ಯಾವುದೇ ಕಾವ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇವತಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ:

ಕಮಲಾಪತಿಮಕ್ಷಯ್ಯಗುಣರತ್ನಮಹಾರ್ಣವಮ್ | ಧ್ಯಾಯೇತ ಸತತಂ ವಾಚಾಂ ಮನಸಾಂ ಚಾಪ್ಯಗೋಚರಮ್ ||

• ಭಾವಾರ್ಥ: ಅನಂತ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳೆಂಬ ರತ್ನಗಳಿಗೆ ಸಮುದ್ರದಂತಿರುವ, ಮಾತು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲುಕದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.

ವಾಯುದೇವರ ಮೂರು ಅವತಾರಗಳ ಸ್ತುತಿ

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ವಾಯುದೇವರ ಮೂರನೇ ಅವತಾರ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಸುಂದರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ:

ಯಸ್ಯ ತ್ರೀಣ್ಯುದಿತಾನಿ ರೂಪಮಧುನೋದ್ವ್ರತಾನಿ ತದ್ವಿಕ್ರಮಂ ಸೇವಾ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಪ್ರವಾಚನಾನ್ಯನುಯಯುಸ್ತೇಜೋಮಯಾನ್ಯೂಜಿತಾಃ |ದೃಶ್ಯಂತೇ ತ್ವಮುನಾ ಕೃತಾನಿ ಜಗತಿ ತ್ರೇಧಾ ವಿಭಕ್ತೈಃ ಪೃಥಕ್ ಭೀಮೋ ಹನುಮಾನ್ ಮಧ್ವ ಇತಿ ಚ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಧರ್ಮಾದಿಭಿಃ ||

• ಭಾವಾರ್ಥ: ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ವಾಯುದೇವರು ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಿದರು. ಮೊದಲನೆಯದು ಸೇವೆಯ ಸಾಕಾರವಾದ ಹನುಮಂತ, ಎರಡನೆಯದು ಶೌರ್ಯದ ಸಾಕಾರವಾದ ಭೀಮಸೇನ, ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು.

ಆಚಾರ್ಯರ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ

ಅವರು ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದಾಗ ಅವರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಶ್ಲೋಕ:

ಸಮಸ್ತಗುಣಸಂಪೂರ್ಣಂ ಸರ್ವದೋಷವಿವರ್ಜಿತಮ್ | ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞಮಿತಿ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ನಾಮ ತಸ್ಮೈ ದದೌ ಗುರುಃ ||

• ಭಾವಾರ್ಥ: ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣರಾದ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದ ಈ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಅವರ ಗುರುಗಳಾದ ಅಚ್ಯುತಪ್ರೇಕ್ಷರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.

ತತ್ತ್ವ ಸ್ಥಾಪನೆ

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಸತ್ಯವಾದ ತತ್ವವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಸಂದರ್ಭದ ವರ್ಣನೆ:

ಬಬೌ ಸ ವಿಪ್ರೈರಭಿತಃ ಪರಿಶ್ರಿತಃ ಸತಾಂ ವಿಧೇಯಃ ಶ್ರಿತಸೌಮ್ಯವಿಗ್ರಹಃ | ಉದೀರಯನ್ ಧರ್ಮಮನಾಕುಲಂ ಮುದಾ ಮಖೋತ್ಸವೇ ದೇವಗಣೈರಿವಾಮರಃ ||

• ಭಾವಾರ್ಥ: ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಶೋಭಿಸುವ ಇಂದ್ರನಂತೆ, ವಿದ್ವಾಂಸರ ನಡುವೆ ಕುಳಿತ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ ಸದ್ಧರ್ಮವನ್ನು (ದ್ವೈತ ತತ್ವ) ಬೋಧಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು.

ಸಮಾರೋಪ ಶ್ಲೋಕ

ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದಾಗುವ ಫಲವನ್ನು ಕವಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:

ಶ್ರೀಮನ್ಮಧ್ವವಿಜಯಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪಾರಾಯಣಫಲಂ ಮಹತ್ | ಶ್ರೀಮತ್ಕೃಷ್ಣಪದಾಂಭೋಜೇ ಭಕ್ತಿರ್ಧೃಢತರಾ ಭವೇತ್ ||

• ಭಾವಾರ್ಥ: ಶ್ರೀ ಸುಮಧ್ವ ವಿಜಯದ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಫಲ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಇದರಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.

ತತ್ತ್ವವಾದದ ಹರಿಕಾರ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು: ಜನ್ಮಕ್ಷೇತ್ರ ಪಾಜಕದಿಂದ ಉಡುಪಿ ಅಷ್ಟಮಠಗಳವರೆಗೆ

4. ಕಾವ್ಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ

1. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ: ನಾರಾಯಣ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಂಡವರು. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿ ಘಟನೆಯೂ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
2. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೋಧನೆ: ಈ ಕಾವ್ಯದ ನಡುವೆ ಆಚಾರ್ಯರು ನೀಡಿದ ತತ್ತ್ವೋಪದೇಶಗಳು, ವೇದಗಳ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಹರಿಯೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
3. ಪವಾಡಗಳು: ಆಚಾರ್ಯರು ಒಣಗಿದ ಕೋಲನ್ನು ಚಿಗುರಿಸಿದ್ದು, ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ತಂಭನಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಿಡಿ ಅವಲಕ್ಕಿಯಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

5. ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ 37 ಸರ್ವಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪಟ್ಟಿ

6. ಸುಮಧ್ವ ವಿಜಯದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮಾಹಿತಿ 

ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ