ಭಾರತೀಯ ಸನಾತನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ನಾಗಾರಾಧನೆಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಮಧ್ಯೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಗಳ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ನಮ್ಮ ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಸರ್ಪ ದೋಷ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ‘ಸರ್ಪ ವೀಥಿ ನಿರೋಧನ ದೋಷ’ ಎಂಬುದು ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲ ದೋಷವಾಗಿದೆ.
1. ಸರ್ಪ ವೀಥಿ ನಿರೋಧನ ದೋಷ ಎಂದರೇನು?
‘ವೀಥಿ’ ಎಂದರೆ ಸಂಚಾರ ಪಥ ಅಥವಾ ರಸ್ತೆ. ‘ನಿರೋಧನ’ ಎಂದರೆ ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಿರುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರ್ಪಗಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ನಿವೇಶನದ ಮೇಲೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರವಾದ ನಾಗ ಸಂಚಾರದ ಹಾದಿಯಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಡದ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಗೋಡೆಯ ಮೂಲಕ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬಂದ್ ಮಾಡಿದರೆ (Block), ಅದನ್ನು ‘ಸರ್ಪ ವೀಥಿ ನಿರೋಧನ ದೋಷ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಅಡ್ಡಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆ ಜಾಗದ ಶಕ್ತಿ ಪಥವನ್ನು (Energy Flow) ಕಡಿದು ಹಾಕಿದಂತೆ ಎಂದು ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
2. ದೋಷದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ವಾಸ್ತು ಪುರುಷನ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ದೇವತೆಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ‘ನಾಗ’ ಅಥವಾ ‘ಸರ್ಪ’ ಎಂಬ ದೇವತೆಯ ಸ್ಥಾನವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸರ್ಪಗಳು ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿಗಳು.
- ಭೂ ಸೂಕ್ತದ ಉಲ್ಲೇಖ: ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆಯುವ ಮುನ್ನ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಪಗಳ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ.
- ವಾಸ್ತು ಪುರುಷನ ಸಂಕಲ್ಪ: ವಾಸ್ತು ಮಂಡಲದ ಉತ್ತರ ಅಥವಾ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ಪದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದಾಗ ದೋಷ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
3. ದೋಷ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು
ಈ ದೋಷ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಹಲವಾರು ಕ್ರಿಯೆಗಳಿರುತ್ತವೆ:
- ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾದಿಯ ನಿರ್ಬಂಧ: ಕಾಡು ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದ ಜಾಗವನ್ನು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಾಗ, ಹಾವುಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟುವುದು.
- ಹುತ್ತಗಳ ವಿನಾಶ: ಮನೆ ಕಟ್ಟುವ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಹುತ್ತಗಳನ್ನು ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನೆಲಸಮ ಮಾಡುವುದು. ಹುತ್ತವು ಸರ್ಪಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಭೂಮಿಯ ಉಸಿರಾಟದ ನಾಡಿ. ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ‘ನಿರೋಧನ’ ದೋಷಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.
- ನೀರನ್ನು ತಡೆಯುವುದು: ಸರ್ಪಗಳು ನೀರಿನ ಸೆಲೆಯಿರುವ ಕಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ಒಳಗಿನ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ತಡೆದಾಗ ಅಥವಾ ಅಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದಾಗಲೂ ಈ ದೋಷ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅಶುದ್ಧತೆ: ನಾಗ ಸಂಚಾರವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮಲ-ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಅಥವಾ ಅಶುದ್ಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುವುದು.
ಅಶ್ವಾರೂಢ ಸ್ವಯಂವರ ಪಾರ್ವತಿ ಹೋಮ: ಶೀಘ್ರ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ದಿವ್ಯ ಮಾರ್ಗ
4. ಈ ದೋಷದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಗಳು
ಸರ್ಪ ವೀಥಿ ನಿರೋಧನ ದೋಷವಿದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು:
ಅ) ಕೌಟುಂಬಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು:
- ಸಂತಾನಹೀನತೆ: ವಂಶವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಡೆತಡೆ ಉಂಟಾಗುವುದು ಈ ದೋಷದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ. ಮದುವೆಯಾಗಿ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಸಿಗದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಗರ್ಭಪಾತವಾಗುವುದು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
- ದಾಂಪತ್ಯ ಕಲಹ: ದಂಪತಿಗಳ ನಡುವೆ ಅನಗತ್ಯ ಸಂಶಯ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಜಗಳಗಳಾಗುವುದು.
ಆ) ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ:
- ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಪ್ರಗತಿ: ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರೂ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬಡ್ತಿ ಸಿಗದಿರುವುದು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರವು ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತುಬಿಡುವುದು (Stagnation).
- ಆಕಸ್ಮಿಕ ನಷ್ಟ: ಹಠಾತ್ ಹಣಕಾಸಿನ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಎದುರಾಗುವುದು.
ಇ) ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ:
- ಚರ್ಮವ್ಯಾಧಿಗಳು: ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಗುಣವಾಗದ ತುರಿಕೆ, ಅಲರ್ಜಿ ಅಥವಾ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
- ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಪ ದರ್ಶನ: ಪದೇ ಪದೇ ಹಾವುಗಳು ಬೆನ್ನಟ್ಟುವಂತೆ ಅಥವಾ ಕಚ್ಚುವಂತೆ ಕನಸು ಬೀಳುವುದು. ಇದು ದೋಷದ ತೀವ್ರತೆಯ ಸಂಕೇತ.
5. ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ರಾಹು ಮತ್ತು ಕೇತುಗಳು ಸರ್ಪದ ಸಂಕೇತಗಳು. ಲಗ್ನ ಕುಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ 2ನೇ ಮನೆ (ಕುಟುಂಬ), 5ನೇ ಮನೆ (ಸಂತಾನ) ಅಥವಾ 7ನೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ (ಸಂಗಾತಿ) ರಾಹು-ಕೇತುಗಳ ಪ್ರಭಾವವಿದ್ದು, ಗೋಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವು ಅಶುಭ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ‘ಸರ್ಪ ವೀಥಿ ನಿರೋಧನ’ದಂತಹ ವಾಸ್ತು ದೋಷಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.
6. ದೋಷ ನಿವಾರಣಾ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳು
ದೋಷವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಗಾಬರಿಯಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದೋಷಕ್ಕೂ ‘ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ’ ಮತ್ತು ‘ಶಾಂತಿ’ ಕ್ರಮಗಳಿವೆ.
ಅ) ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳು:
- ಸರ್ಪ ಸಂಸ್ಕಾರ: ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಪರಿಹಾರ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಘಾಟಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಥವಾ ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
- ಆಶ್ಲೇಷ ಬಲಿ: ಆಶ್ಲೇಷ ನಕ್ಷತ್ರದ ದಿನದಂದು ನಾಗದೇವತೆಗೆ ಬಲಿ (ಪೂಜೆ) ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ನಾಗರ ಕೋಪ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
- ನಾಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ: ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಾಗರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.
ಆ) ವಾಸ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳು:
- ಜಲ ದೀಪ: ಮನೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾದ ನೀರಿನ ಕಾರಂಜಿ ಅಥವಾ ಜಲಮೂಲವನ್ನು ಇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದು.
- ದಾರಿ ಬಿಡುವುದು: ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ನಿವೇಶನದ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗವನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಅಥವಾ ಹಸಿರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.
- ವಾಸ್ತು ಹೋಮ: ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಹೋಮ ಅಥವಾ ನವಗ್ರಹ ಶಾಂತಿ ಮಾಡಿಸುವುದು.
ಇ) ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದು:
- ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಅಥವಾ ಶುಕ್ರವಾರ ನಾಗ ದೇವತೆಯ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು.
- ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ನೀಡದಿರುವುದು.
- ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪೌರ್ಣಮಿಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲಿಗೆ ಅರಿಶಿನ ಹಚ್ಚಿ ಪೂಜಿಸುವುದು.
7. ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬೇಕಾದದ್ದು ಇಷ್ಟು
‘ಸರ್ಪ ವೀಥಿ ನಿರೋಧನ ದೋಷ’ ಎಂಬುದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿದಾಗ ಬರುವ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ನಾವು ವಾಸಿಸುವ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗಿಂತ ಮೊದಲು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜೀವಿಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಾಗ ಈ ದೋಷದ ಉಗಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪೂಜೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಪರಿಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ದೋಷದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಸುಖಕರ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
ಗಮನಿಸಿ: ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ದೋಷದ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಅಥವಾ ವಾಸ್ತು ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಉತ್ತಮ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ





