ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆದ ಮೇಲೆ “ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣಮಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಪರಿಪಾಠವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಅಂಥ ಕೃಷ್ಣನ ಬಹಳ ಮುದ್ದಾದ ವಿಗ್ರಹ ಇರುವಂಥ ದೇಗುಲದ ಸ್ಮರಣೆ ಇದು. ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಂಗಳೂರು (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಮಳೂರು ಅಪ್ರಮೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಅಂಬೆಗಾಲು ಕೃಷ್ಣನ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಈ ಲೇಖನ.
ಮಳೂರು: ಅಪ್ರಮೇಯನ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಅಂಬೆಗಾಲು ಕೃಷ್ಣನ ಮೋಡಿ
ಬೆಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮವವೇ ಈ ಮಳೂರು. ಇಲ್ಲಿನ ದೇಗುಲ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮಳೂರು ಅಪ್ರಮೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದುದು. ಚೋಳ ರಾಜನಾದ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಊರನ್ನು ಹಿಂದೆ ‘ಚತುರ್ವೇದ ಮಂಗಲಪುರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ, ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನು ಇಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದನೆಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ‘ದಕ್ಷಿಣ ಅಯೋಧ್ಯೆ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅಪ್ರಮೇಯ ಸ್ವಾಮಿ (ಮೂಲ ವಿಗ್ರಹ)
ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರು ಶ್ರೀ ಅಪ್ರಮೇಯ ಸ್ವಾಮಿ (ವಿಷ್ಣು). ಇಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹವು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ‘ಅಪ್ರಮೇಯ’ ಎಂದರೆ ‘ಅಳತೆಗೆ ಸಿಗದವನು’ ಅಥವಾ ‘ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಗೆ ನಿಲುಕದವನು’ ಎಂದರ್ಥ.
ಜಗನ್ಮೋಹಕ ಅಂಬೆಗಾಲು ಕೃಷ್ಣ (ನವನೀತ ಕೃಷ್ಣ)
ಮಳೂರು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಅಂಬೆಗಾಲು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ.
- ರೂಪ: ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆ ಮುದ್ದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಎಡಗೈ ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂಬೆಗಾಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವು ನೋಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ.
- ಪುರಂದರದಾಸರ ಪ್ರೇರಣೆ: ದಾಸವರೇಣ್ಯರಾದ ಪುರಂದರದಾಸರು ಈ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗಿ, ಇಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು “ಜಗದೋದ್ಧಾರನ ಆಡಿಸಿದಳೆ ಯಶೋದಾ…” ಎಂಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.
- ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ: ಈ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ಮಳೂರು ಕೃಷ್ಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದಂಪತಿಗಳು ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು, ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೊಟ್ಟಿಲನ್ನು ಹರಕೆಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
ಶೀರೂರು ಮಠದ ಪವಿತ್ರ ಪರಂಪರೆ, ದ್ವಂದ್ವ ಮಠದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಾಂಧವ್ಯ: ಒಂದು ಅವಲೋಕನ
ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭವ್ಯವಾದ ರಾಜಗೋಪುರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದವಲ್ಲಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯೂ ಇದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಚೋಳರ ಕಲಾ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪಗಳು ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು, ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ.
ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ?
- ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ: ಸುಮಾರು ಅರವತ್ತು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರೈಲು ಅಥವಾ ಬಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಲುಪಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಟೋ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಸ್ ಮೂಲಕ ಮಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು.
- ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳು: ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ (ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ) ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವೈಭವದ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
