ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇರುವುದು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿಮಿಷಾಂಬ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು- ಮೈಸೂರು ಹೆದ್ದಾರಿಯಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿದರೆ, ಅಂದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಕರಿಘಟ್ಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕರಿಘಟ್ಟ (Karighatta) ಬೆಟ್ಟವು ಒಂದು ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿ ತಾಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿನ ಶ್ರದ್ಧಾ ಕೇಂದ್ರವೂ ಹೌದು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 2967 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ವೆಂಕಟರಮಣ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕರಿಘಟ್ಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಕರಿ’ ಎಂದರೆ ಕಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಆನೆ ಅಂತಲೂ ಅರ್ಥ ಇದೆ ಮತ್ತು ‘ಘಟ್ಟ’ ಎಂದರೆ ಬೆಟ್ಟ. ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಕಪ್ಪು ಆನೆಯಂತೆ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ‘ಕರಿಘಟ್ಟ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ‘ನೀಲಗಿರಿ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ದರ್ಬೆ ಕಲ್ಲಿನ ಸನ್ನಿಧಿ
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ವರಾಹ ಅವತಾರ ತಾಳಿದಾಗ, ಆತನ ಮೈಮೇಲಿದ್ದ ರೋಮಗಳು ಉದುರಿ ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಳವೇ ಈ ಕರಿಘಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇಂದಿಗೂ ಹೇರಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ದರ್ಬೆಗಳನ್ನು ವರಾಹನ ರೋಮಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹವು ‘ದರ್ಬೆ ಶಿಲೆ’ಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕಡುಗಪ್ಪು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿಯ ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಧನ್ಯತೆಯ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿಶೇಷಗಳು
- ವೈಕುಂಠದ ಅನುಭವ: ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಾಗದವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೆ ಅದೇ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣವು ತಿರುಪತಿಯಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಶಿಲ್ಪಕಲೆ: ದೇವಾಲಯವು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಮುಂಭಾಗದ ಗೋಪುರವು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ ಲೋಕಪಾವನಿ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದ ದೃಶ್ಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂತಸ ತರುತ್ತದೆ.
- ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ: ಕರಿಘಟ್ಟದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಕೂಡ ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.
ಮಾಘ ಸ್ನಾನ 2026: ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ, ಪುಣ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಮಾಘ ಮಾಸದ ಸ್ನಾನದ ಮಹತ್ವ, ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು
ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ
ದಾರಿ: ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ಆರು ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯವರೆಗೆ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದು, ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿ ಹೋಗಬಯಸುವವರಿಗೆ ಸುಮಾರು ನಾನೂರೈವತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ.
ಸಮಯ: ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9ರಿಂದ ಸಂಜೆ 6ರ ವರೆಗೆ ದರ್ಶನ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಜಾತ್ರೆ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ- ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ರಥೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
