ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳ ರಚ್ಚೆ ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಶುರು ಮಾಡಿ, ಹಠ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಅದೆಷ್ಟು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಕೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರೂ ರಂಪ- ರಾದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.ಅಂಥ ಮಕ್ಕಳ ಅತಿಯಾದ ಹಠ, ಅಳು ಮತ್ತು ರಚ್ಚೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ನಡೆದುಬಂದಿರುವ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.
ಈ ಕುರಿತಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳ ವಿವರವಾದ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಶಿವನ ಆಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಶಿವನ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಯುವ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರ (Chandikeshwara) ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಭಕ್ತರು ಇವರ ಮುಂದೆ ಕೈ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಚಿಟಿಕೆ ಹೊಡೆದು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿರಬಹುದು. ಮಕ್ಕಳ ರಚ್ಚೆ ಬಿಡಿಸಲು ಇವರೇ ಪ್ರಶಸ್ತ ದೈವ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಕಥೆಯಿದೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ವಿಚಾರಿಶರ್ಮನ ಭಕ್ತಿ
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನ ಮೂಲ ಹೆಸರು ವಿಚಾರಿಶರ್ಮ. ಇವರು ಚಿಕ್ಕ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಶಿವನ ಪರಮ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಬಾಲಕ, ಮರಳಿನಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಹಸುಗಳ ಹಾಲಿನಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಒಮ್ಮೆ ಬಾಲಕನು ಹಾಲನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಅವನ ತಂದೆ ‘ಎಚ್ಚದತ್ತ’, ಕೋಪದಿಂದ ಬಂದು ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಾಲಕನು ತನ್ನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದವನು ತಂದೆಯೆಂದು ನೋಡದೆ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಲನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಆ ಕೋಲು ಕೊಡಲಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ ತಂದೆಯ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಾಲಕನ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಪರಶಿವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ, ಆತನಿಗೆ ‘ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಪಟ್ಟವನ್ನು ನೀಡಿ, ತನ್ನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಕಲ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಗಳ (ಪೂಜಾ ದ್ರವ್ಯಗಳ) ರಕ್ಷಕನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನಿಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಹಠಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವೇನು?
ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನು ಸದಾ ಶಿವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದು: ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನು ಗಾಢ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಭಕ್ತರು ತಮಗೆ ಶಿವನ ದರ್ಶನವಾಯಿತು ಎಂದು ಸಾಕ್ಷಿ ನೀಡಲು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಹಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಅವನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ.
- ತೀರ್ಥ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ: ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಮಗುವಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಮಗುವಿಗೆ ಕುಡಿಸುವುದರಿಂದ ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿರುವ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
- ಬಾಲ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರ: ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನು ಸ್ವತಃ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಶಿವನ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವನಾದ್ದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬೇಗ ಆಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಮಳೂರು ಅಪ್ರಮೇಯ ಸ್ವಾಮಿ, ಅಂಬೆಗಾಲು ಕೃಷ್ಣ: ಪುರಂದರದಾಸರು ಮೆಚ್ಚಿದ ಜಗದೋದ್ಧಾರನ ಸನ್ನಿಧಿ
ಪಾಲಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು
- ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನ ಮುಂದೆ ಜೋರಾಗಿ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಬಾರದು (ಇದು ಅವರ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಭಂಗ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿದೆ). ಕೇವಲ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು.
- ನಂಬಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಗುವಿನ ಹಠಕ್ಕೆ ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆಯೇ (ಹಸಿವು, ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯ) ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ: ವಿಪರೀತ ಹಠ ಮಾಡುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ‘ಸಂಕಲ್ಪ’ ಮಾಡಿ ತೀರ್ಥ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಸುವುದು ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗೆ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಔಷಧಿಯಿದ್ದಂತೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪುರಾತನ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯ ರಕ್ಷಕನಾದ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರ ಸನ್ನಿಧಿಗಳು:
ಓಂಕಾರ ಬೆಟ್ಟದ ಶ್ರೀ ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ದೇವಸ್ಥಾನ (ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ನಗರ): ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಓಂಕಾರ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಂತಿಯುತ ವಾತಾವರಣವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ತೀರ್ಥ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿದೆ.
ಗವಿ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಗವಿಪುರಂ): ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇಲ್ಲಿ, ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ತನ್ನ ಪೌರಾಣಿಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥ ಪಡೆದು ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಸುವುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಾಡು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ): ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಬಡಾವಣೆಗೆ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ಈ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳ ರಚ್ಚೆ ಬಿಡಿಸಲು ಇಲ್ಲಿನ ತೀರ್ಥವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
ಧರ್ಮರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪದ ಸನ್ನಿಧಿಗಳು (ತಿಗಳರಪೇಟೆ): ಬೆಂಗಳೂರು ಕರಗಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳೆಯ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ) ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನ ಸಣ್ಣ ಸನ್ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯರು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಈ ಸನ್ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಹಳೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ರಸ್ತೆಯ ಶಿವೋಹಂ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಕೆಂಪ್ಫೋರ್ಟ್): ಇದು ಆಧುನಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನ ವಿಗ್ರಹವೂ ಇದೆ.
ಸಲಹೆ: ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವಾಗ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪೂಜಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಚಕರಲ್ಲಿ “ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರನ ತೀರ್ಥ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ” ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರೆ, ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಜೆ ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
