2026ರಲ್ಲಿ ಮೇ 17ರಿಂದ ಜೂನ್ 15ರವರೆಗೆ ‘ಅಧಿಕ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸ’ ಬರಲಿದೆ. ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುವ ಈ ವಿಶೇಷ ತಿಂಗಳನ್ನು ‘ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಾಸ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಸಂಕ್ರಮಣ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮದುವೆ, ಮುಂಜಿ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶದಂತಹ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಈ ಮಾಸಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವವಿದೆ! ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ 33 ಕಜ್ಜಾಯಗಳ (ಅಪೂಪ) ದಾನ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಎಂದರೇನು? ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು? ದಾನ-ಧರ್ಮಗಳ ಮಹತ್ವವೇನು? ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಎಂದರೇನು?
ಪಂಚಾಂಗವು ಚಂದ್ರನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ (ಚಾಂದ್ರಮಾನ), ಆದರೆ ಋತುಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ (ಸೌರಮಾನ).
- ಒಂದು ಚಾಂದ್ರಮಾನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 354 ದಿನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
- ಒಂದು ಸೌರಮಾನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 365 ದಿನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಈ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 11 ದಿನಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಹಬ್ಬಗಳು ಸರಿಯಾದ ಋತುಮಾನದಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿ 32 ತಿಂಗಳು, 16 ದಿನ ಮತ್ತು 4 ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ‘ಅಧಿಕ ಮಾಸ’ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಸೂರ್ಯನು ಒಂದು ರಾಶಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ‘ಸಂಕ್ರಮಣ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಯಾವ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಸಂಕ್ರಮಣ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆ ತಿಂಗಳು ‘ಅಧಿಕ ಮಾಸ’ವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಧಿಕ ಮಾಸದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ: ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಾಸ
ಈ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದೇವತೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ಮಲ ಮಾಸ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಈ ತಿಂಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರಾದ ‘ಪುರುಷೋತ್ತಮ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿ, ತಾನೇ ಇದರ ಅಧಿಪತಿಯಾದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಾಸ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪೂಜೆ, ಜಪ, ದಾನಗಳಿಗೆ ಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ದ್ವಾದಶಿ ತಿಥಿಯಂದು ಗೋದಾನ ಮಾಡುವುದು ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯವೇಕೆ? ಗೋಗ್ರಾಸ ಮಂತ್ರ, ದಾನದ ಕ್ರಮಗಳು
ವ್ರತಗಳು ಮತ್ತು ದಾನ-ಧರ್ಮಗಳು
ಅಧಿಕ ಮಾಸವು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸಮಯ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ:
1. ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಜಪ:
- ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ ಪಠಣ: ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಆರಾಧನೆ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
- ದೀಪ ದಾನ: ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಅಥವಾ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಬಳಿ ಅಖಂಡ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದು ವಿಶೇಷ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
2. ದಾನಗಳ ಮಹತ್ವ:
ಅಧಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ’33’ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ (33 ಕೋಟಿ ದೇವತೆಗಳ ಸಂಕೇತ).
- ಅಪೂಪ ದಾನ (ಕಜ್ಜಾಯ ದಾನ): 33 ಕಜ್ಜಾಯಗಳನ್ನು ಕಂಚಿನ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪದ್ಧತಿ.
- ಧಾನ್ಯ ದಾನ: ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ದಾನ ನೀಡುವುದು.
- ತಾಂಬೂಲ ದಾನ: ಸುಮಂಗಲಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ತಾಂಬೂಲ ನೀಡುವುದು.
3. ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ:
- ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊತ್ತು ಮಾತ್ರ ಊಟ ಮಾಡುವುದು (ಏಕಭುಕ್ತ ವ್ರತ).
- ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡಬಾರದು?
ಅಧಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಸಂಕ್ರಮಣ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸೌರ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವವು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕ ಸುಖಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ:
- ವಿವಾಹ (ಮದುವೆ): ಹೊಸ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಇದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಉಪನಯನ: ಬ್ರಹ್ಮೋಪದೇಶಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನ ಬಲ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
- ಗೃಹಪ್ರವೇಶ: ಹೊಸ ಮನೆಯ ವಾಸಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯದ ಕೊರತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ.
- ನಾಮಕರಣ ಮೊದಲಾದವು: ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಗಮನಿಸಿ: ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆಗಳು, ಹರಕೆ ತೀರಿಸುವುದು, ಸೀಮಂತ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ನಿಗದಿಯಾದ ಶಾಂತಿ ಹೋಮಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ.
ಅಧಿಕ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ದಿನಾಂಕಗಳು (2026)
- ಆರಂಭ: ಮೇ 17, 2026 (ಭಾನುವಾರ)
- ಅಂತ್ಯ: ಜೂನ್ 15, 2026 (ಸೋಮವಾರ)
ಕರ್ಮವಿಪಾಕ ಸಂಹಿತಾ ಮತ್ತು ದಾರಿದ್ರ್ಯ ಮುಕ್ತಿ: ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳುವ ಗುಟ್ಟುಗಳೇನು?
ಈ ಪವಿತ್ರ ಮಾಸವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸುವರ್ಣ ಅವಕಾಶ. ಲೌಕಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗಿಂತ ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಶಯ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
