ತಿರುನೆಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ: ಬ್ರಹ್ಮದೇವನೇ ಪೂಜಿಸುವ ‘ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ’ಯ ರಹಸ್ಯಗಳೇನು?

ಈ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಷ್ಣು ಮೂರ್ತಿಯ ಚೆಲುವು ಅನನ್ಯ. ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶ್ರದ್ಧಾ ಕೇಂದ್ರ ಕೇರಳದ ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ತಿರುನೆಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು “ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ” ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ತಿರುನೆಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ: ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿಯ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ 

ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ಈ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲ್ಲಿಯ ಮರ (Amla tree) ಕಂಡನು.  ಆ ನೆಲ್ಲಿಯ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ‘ತಿರು-ನೆಲ್ಲಿ’ (ಪವಿತ್ರ ನೆಲ್ಲಿಯ ಮರ) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಲು ಕೋರಿದನು. ಅದರಂತೆ ಇಂದಿಗೂ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಅರ್ಚಕರು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪಾಪನಾಶಿನಿ ನದಿ 

ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಹರಿಯುವ ‘ಪಾಪನಾಶಿನಿ’ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ತೊರೆ ಅಥವಾ ನದಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದುದು.

• ವಿಶೇಷತೆ: ಈ ನದಿಯ ನೀರು ಹರಿದು ಬರುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ರೋಗ ನಿವಾರಕ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ನಂಬಿಕೆ: ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಪಾಪಗಳು ತೊಳೆದು ಹೋಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಗರುಡನು ಅಮೃತ ಕಲಶವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವಾಗ ಅದರಿಂದ ಕೆಲವು ಹನಿಗಳು ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ.

ಪಿತೃ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತ ಸ್ಥಳ

ತಿರುನೆಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ಎಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಫಲ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು “ದಕ್ಷಿಣದ ಗಯಾ” ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೊಬಗು

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೇರಳದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.

• ಕಲ್ಲಿನ ನಳಿಕೆ (Ancient Aqueduct): ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಲಿನ ಕಾಲುವೆ ಇಂದಿಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಆ ಕಾಲದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
• ಸುತ್ತಂಬಲಂ: ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಭವ್ಯವಾದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಪಥವಿದೆ.

ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು

• ಗುಂಜಿಕ್ಕಾವು (Gunjikkavu): ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಶಿವನ ಗುಹೆ.
• ಪಕ್ಷಿಪಾತಲಂ (Pakshipathalam): ಸಾಹಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ತಾಣ.

ಮುಕುಂದಮಾಲಾ ಸ್ತೋತ್ರ: ಭಕ್ತಿ- ಶರಣಾಗತಿಯ ಪರಮ ಶಿಖರ

ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ

ವಯನಾಡ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ನಡುವೆ ಇರುವುದರಿಂದ ವರ್ಷದ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಕರ್ಕಾಟಕ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ತುಲಾ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಪಿತೃ ತರ್ಪಣ ನೀಡಲು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 

ತಿರುನೆಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಅವಶ್ಯಕ.

ದೇವಾಲಯದ ದರ್ಶನದ ಸಮಯ:

ದೇವಾಲಯವು ದಿನದ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ:

• ಬೆಳಗ್ಗೆ: 5.30ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ರವರೆಗೆ.
• ಸಂಜೆ: 5.30 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8ರ ವರೆಗೆ.

(ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಪಿತೃ ತರ್ಪಣ ಅಥವಾ ಬಲಿ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸುವವರು ಬೆಳಗ್ಗೆ 6ಗಂಟೆಯಿಂದಲೇ ಪಾಪನಾಶಿನಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಪೂಜೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.)

ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:

• ಅನ್ನದಾನ: ದೇವಾಲಯದ ವತಿಯಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದ ಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯ ಊಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಹತ್ತಿರದ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು: ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದ ಹೊರಗೆ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆ.ಟಿ.ಡಿ.ಸಿ (KTDC) ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನ ಉಪಾಹಾರ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಊಟ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
• ಗಮನಿಸಿ: ತಿರುನೆಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಐಷಾರಾಮಿ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನದ ತೀರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಲ್ಲ. 15-20 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ‘ಮಾನಂದವಾಡಿ’ (Mananthavady) ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೋಟೆಲ್ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:

ದೇವಸ್ಥಾನದ ವತಿಯಿಂದ ಗೆಸ್ಟ್ ಹೌಸ್‌ಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವೆ ಇರಲು ಬಯಸುವವರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಹೋಂ ಸ್ಟೇಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ.

ಎಚ್ಚರವಿರಲಿ: “ವನ್ಯಮೃಗಗಳ ಓಡಾಟವಿರುವ ಕಾರಣ ಸಂಜೆ ೬ ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಪಾಯಕಾರಿ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ದರ್ಶನ ಮುಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕ್ಷೇಮ”

ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತಿರುನೆಲ್ಲಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ? ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 260 ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿದ್ದು, ಮೈಸೂರು-ಮಾನಂದವಾಡಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.

ತಲುಪುವ ಹಾದಿ:

• ರೈಲು: ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಕೋಝಿಕೋಡ್ (ಸುಮಾರು 120 ಕಿ.ಮೀ).
• ವಿಮಾನ: ಕಣ್ಣೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ವೆಬ್ ಸೈಟ್: https://thirunellytemple.in/index

ಲೇಖನ– ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ