ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಶ್ರೀ ಭವಿಷ್ಯೋತ್ತರ ಪುರಾಣದ ‘ರಕ್ಷೋಭುವನ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಅಪರೂಪದ ಸ್ತೋತ್ರವೊಂದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಅದೇ ‘ಶನೈಶ್ಚರಕೃತಾ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನೃಸಿಂಹ ಸ್ತೋತ್ರ’. ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶನಿದೇವನು ಸ್ವತಃ ಅಮಲಚಿತ್ತದಿಂದ (ನಿರ್ಮಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ) ಭಗವಾನ್ ನರಸಿಂಹನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಸ್ತೋತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಉಗಮ
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೀಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ‘ರಾಕ್ಷಸ ಭುವನ್’ (ರಕ್ಷೋಭುವನ) ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಸಂಹಾರದ ನಂತರ ಉಗ್ರರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಶನಿದೇವನು ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಶನೈಶ್ಚರನು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ದೇವದೇವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸ್ತೋತ್ರದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಕೇವಲ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲ, ಇದು ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ನಡುವಿನ ಅನುಬಂಧದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ಪಾಪನಾಶಕ ಪಾದಧೂಳಿ: ಯಾರ ಪಾದದ ಧೂಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಸಕಲ ಕಲ್ಮಷಗಳು (ಪಾಪಗಳು) ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಅಂತಹ ನರಸಿಂಹನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರಲಿ ಎಂದು ಶನಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.
- ಸ್ಥಿರಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ವಾಸ: ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಸದಾ ಚಂಚಲೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪಾದಾರವಿಂದಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.
- ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ರಕ್ಷಣೆ: ಕೇವಲ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ಕಂಬದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸ್ವಾಮಿಯು, ಬೆಂಕಿ, ಸಮುದ್ರ, ವಿಷಪೂರಿತ ಸರ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಭಕ್ತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಕಾರುಣ್ಯಮಯಿ ಎಂದು ಶನಿ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾನೆ.
- ದೋಷ ನಿವಾರಕ: ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಪಠಣವು ವಿಷಯ ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ, ಭೂತ-ಪ್ರೇತ ಬಾಧೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗ್ರಹದೋಷದ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಶನಿ-ನರಸಿಂಹ ಸಂವಾದ: ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ವರ
ಸ್ತೋತ್ರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂವಾದವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಶನಿದೇವನ ಸ್ತುತಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿಯು “ವರವನ್ನು ಕೇಳು” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಶನಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವರಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ:
- “ನನ್ನ ವಾರವು (ಶನಿವಾರ) ನಿಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗಲಿ.”
- “ಯಾರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಸಕಲ ಕಾಮನೆಗಳು ಪೂರೈಕೆಯಾಗಲಿ.”
ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿಯು ಹೀಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾನೆ:
“ತ್ವತ್-ಕೃತಂ ಮತ್ಪರಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಯಃ ಪಠೇತ್ ಶೃಣುಯಾಚ್ಚ ಯಃ | ದ್ವಾದಶಾಷ್ಟಮಜನ್ಮಸ್ಥಾತ್-ತ್ವದ್ಭಯಂ ಮಾಸ್ತು ತಸ್ಯ ವೈ ||”
ಅರ್ಥ: “ಶನೈಶ್ಚರನೇ, ನೀನು ರಚಿಸಿದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಏಳೂವರೆ ಶನಿ (ಜನ್ಮ ಶನಿ, ದ್ವಾದಶ ಶನಿ) ಅಥವಾ ಅಷ್ಟಮ ಶನಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ (ಶನಿಯಿಂದ) ಯಾವುದೇ ಭಯ ಅಥವಾ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ.”
ಶನೈಶ್ಚರಕೃತಾ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀನೃಸಿಂಹಸ್ತೋತ್ರಮ್
ಸುಲಭೋ ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತಾನಾಂ ದುರ್ದರ್ಶೋ ದುಷ್ಟಚೇತಸಾಮ್ |
ಅನನ್ಯಗತಿಕಾನಾಂ ಚ ಪ್ರಭುರ್ಭಕ್ತೈಕವತ್ಸಲಃ ||
ಶನೈಶ್ಚರಸ್ತತ್ರ ನೃಸಿಂಹದೇವಸ್ತುತಿಂ ಚಕಾರಾಽಮಲಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಃ |
ಪ್ರಣಮ್ಯ ಸಾಷ್ಟಾಂಗಮಶೇಷಲೋಕಕಿರೀಟನೀರಾಜಿತಪಾದಪದ್ಮಮ್ ||
ಶ್ರೀಶನಿರುವಾಚ –
ಯತ್ಪಾದಪಂಕಜರಜಃ ಪರಮಾದರೇಣ
ಸಂಸೇವಿತಂ ಸಕಲಕಲ್ಮಷರಾಶಿನಾಶಮ್ |
ಕಲ್ಯಾಣಕಾರಕಮಶೇಷನಿಜಾನುಗಾನಾಂ
ಸ ತ್ವಂ ನೃಸಿಂಹ ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಕೃಪಾವಲೋಕಮ್ || ೧ ||
ಸರ್ವತ್ರ ಚಂಚಲತಯಾ ಸ್ಥಿತಯಾ ಹಿ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ
ಬ್ರಹ್ಮಾದಿವಂದ್ಯಪದಯಾ ಸ್ಥಿರಯಾ ನ್ಯಸೇವಿ |
ಪಾದಾರವಿಂದಯುಗಲಂ ಪರಮಾದರೇಣ
ಸ ತ್ವಂ ನೃಸಿಂಹ ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಕೃಪಾವಲೋಕಮ್ || ೨ ||
ಯದ್ರೂಪಮಾಗಮಶಿರಃಪ್ರತಿಪಾದ್ಯಮಾದ್ಯ-
ಮಾಧ್ಯಾತ್ಮಿಕಾದಿಪರಿತಾಪಹರಂ ವಿಚಿಂತ್ಯಮ್ |
ಯೋಗೀಶ್ವರೈರಪಗತಾಽಖಿಲದೋಷಸಂಘೈಃ
ಸ ತ್ವಂ ನೃಸಿಂಹ ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಕೃಪಾವಲೋಕಮ್ || ೩ ||
ಪ್ರಹ್ಲಾದಭಕ್ತವಚಸಾ ಹರಿರಾವಿರಾಸ
ಸ್ತಂಭೇ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುಂ ಯ ಉದಾರಭಾವಃ |
ಊರ್ವೋರ್ನಿಧಾಯ ತದುದರೋ ನಖರೈರ್ದದಾರ
ಸ ತ್ವಂ ನೃಸಿಂಹ ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಕೃಪಾವಲೋಕಮ್ || ೪ ||
ಯೋ ನೈಜಭಕ್ತಮನಲಾಂಬುಧಿಭೂಧರೋಗ್ರ-
ಶೃಂಗಪ್ರಪಾತವಿಷದಂತಿಸರೀಸೃಪೇಭ್ಯಃ |
ಸರ್ವಾತ್ಮಕಃ ಪರಮಕಾರುಣಿಕೋ ರರಕ್ಷ
ಸ ತ್ವಂ ನೃಸಿಂಹ ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಕೃಪಾವಲೋಕಮ್ || ೫ ||
ಯನ್ನಿರ್ವಿಕಾರಪರರೂಪವಿಚಿಂತನೇನ
ಯೋಗೀಶ್ವರಾ ವಿಷಯವೀತಸಮಸ್ತರಾಗಾಃ |
ವಿಶ್ರಾಂತಿಮಾಪುರವಿನಾಶವತೀಂ ಪರಾಖ್ಯಾಂ
ಸ ತ್ವಂ ನೃಸಿಂಹ ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಕೃಪಾವಲೋಕಮ್ || ೬ ||
ಯದ್ರೂಪಮುಗ್ರಪರಿಮರ್ದನಭಾವಶಾಲಿ
ಸಂಚಿಂತನೇನ ಸಕಲಾಘವಿನಾಶಕಾರಿ |
ಭೂತಜ್ವರಗ್ರಹಸಮುದ್ಭವಭೀತಿನಾಶಂ
ಸ ತ್ವಂ ನೃಸಿಂಹ ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಕೃಪಾವಲೋಕಮ್ || ೭ ||
ಯಸ್ಯೋತ್ತಮಂ ಯಶ ಉಮಾಪತಿಪದ್ಮಜನ್ಮ-
ಶಕ್ರಾದಿದೈವತಸಭಾಸು ಸಮಸ್ತಗೀತಮ್ |
ಶಕ್ತ್ಯೈವ ಸರ್ವಶಮಲಪ್ರಶಮೈಕದಕ್ಷಂ
ಸ ತ್ವಂ ನೃಸಿಂಹ ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಕೃಪಾವಲೋಕಮ್ || ೮ ||
ಇತ್ಥಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ್ತುತಿಂ ದೇವಃ ಶನಿನಾ ಕಲ್ಪಿತಾಂ ಹರಿಃ |
ಉವಾಚ ಬ್ರಹ್ಮವೃಂದಸ್ಥಂ ಶನಿಂ ತಂ ಭಕ್ತವತ್ಸಲಃ ||
ಶ್ರೀನೃಸಿಂಹ ಉವಾಚ –
ಪ್ರಸನ್ನೋಽಹಂ ಶನೇ ತುಭ್ಯಂ ವರಂ ವರಯ ಶೋಭನಮ್ |
ಯಂ ವಾಂಛಸಿ ತಮೇವ ತ್ವಂ ಸರ್ವಲೋಕಹಿತಾವಹಮ್ ||
ಶ್ರೀಶನಿರುವಾಚ –
ನೃಸಿಂಹ ತ್ವಂ ಮಯಿ ಕೃಪಾಂ ಕುರು ದೇವ ದಯಾನಿಧೇ |
ಮದ್ವಾಸರಸ್ತವ ಪ್ರೀತಿಕರಸ್ಸ್ಯಾದ್ದೇವತಾಪತೇ ||
ಮತ್-ಕೃತಂ ತ್ವತ್ಪರಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಶೃಣ್ವಂತಿ ಚ ಪಠಂತಿ ಚ |
ಸರ್ವಾನ ಕಾಮಾನ್ ಪೂರಯೇಥಾಃ ತೇಷಾಂ ತ್ವಂ ಲೋಕಭಾವನ ||
ಶ್ರೀನೃಸಿಂಹ ಉವಾಚ –
ತಥೈವಾಸ್ತು ಶನೇಽಹಂ ವೈ ರಕ್ಷೋಭುವನಸಂಸ್ಥಿತಃ |
ಭಕ್ತಕಾಮಾನ್ ಪೂರಯಿಷ್ಯೇ ತ್ವಂ ಮಮೈಕಂ ವಚಃ ಶೃಣು ||
ತ್ವತ್-ಕೃತಂ ಮತ್ಪರಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಯಃ ಪಠೇತ್ ಶೃಣುಯಾಚ್ಚ ಯಃ |
ದ್ವಾದಶಾಷ್ಟಮಜನ್ಮಸ್ಥಾತ್-ತ್ವದ್ಭಯಂ ಮಾಸ್ತು ತಸ್ಯ ವೈ ||
ಶನಿರ್ನರಹರಿಂ ದೇವಂ ತಥೇತಿ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಹ |
ತತಃ ಪರಮಸಂತುಷ್ಟಾಃ ಜಯೇತಿ ಮುನಯೋಽವದನ್ ||
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ –
ಇತ್ಥಂ ಶನೈಶ್ಚರಸ್ಯಾಥ ನೃಸಿಂಹದೇವ-
ಸಂವಾದಮೇತತ್-ಸ್ತವವನಂ ಚ ಮಾನವಃ |
ಶೃಣೋತಿ ಯಃ ಶ್ರಾವಯತೇ ಚ ಭಕ್ತ್ಯಾ
ಸರ್ವಾಣ್ಯಭೀಷ್ಟಾನಿ ಚ ವಿಂದತೇ ಧ್ರುವಮ್ ||
|| ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೋತ್ತರಪುರಾಣೇ ರಕ್ಷೋಭುವನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಶನೈಶ್ಚರಕೃತಂ ನೃಸಿಂಹಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಂಪೂರ್ಣಮ್ ||
ಪಠಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ಜನ್ಮ ಕುಂಡಲಿಯಲ್ಲಿನ ಶನಿದೋಷ ನಿವಾರಣೆ: ಸಾಡೇ ಸಾತಿ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟಮ ಶನಿಯಿಂದ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಷ್ಟಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.
- ಮಾನಸಿಕ ಧೈರ್ಯ: ನರಸಿಂಹನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಭಯ ಮತ್ತು ಆತಂಕಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
- ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧಿ: ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳು ಸುಗಮವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ.
- ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿ: ಶಾರೀರಿಕ ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕ್ಲೇಶಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ದಶರಥ ಕೃತ ಶನಿ ಸ್ತೋತ್ರ: ಸಾಡೇಸಾತಿ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಇಲ್ಲಿದೆ ರಾಮಬಾಣ!
ಪಠಿಸುವ ವಿಧಾನ
- ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಮುಂಜಾನೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀನೃಸಿಂಹನ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು.
- ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ನರಸಿಂಹನಿಗೆ ತುಳಸಿ ದಳಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಶನಿದೇವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.
- “ಓಂ ನಮೋ ನರಸಿಂಹಾಯ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಶನಿದೇವನು ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪರಮ ಭಕ್ತ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶನಿದೋಷದಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಶನಿದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವನು ಮೆಚ್ಚಿದ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿಯ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
