ರಥಸಪ್ತಮಿಯು ಸೂರ್ಯನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ದಿನ. ಈ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂಬಳಕಾಯಿಗೆ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ಫಲದಾಯಕವಾದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 25ರಂದು ಭಾನುವಾರ ರಥಸಪ್ತಮಿ ಇದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶೇಷ ಪದ್ಧತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ದಾನದ ಮಹತ್ವ
ಕುಂಬಳಕಾಯಿಯನ್ನು (ಬೂದು ಕುಂಬಳಕಾಯಿ) ‘ಸಕಲ ದೋಷ ನಿವಾರಕ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಥಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಇದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿರುವ ಕಷ್ಟಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯದೇವನ ಅನುಗ್ರಹ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಆಚರಿಸುವ ಕ್ರಮ
- ಶುದ್ಧೀಕರಣ: ರಥಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ (ಎಕ್ಕದ ಎಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು), ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
- ಲೇಪನ: ಒಂದು ಪೂರ್ಣವಾದ ಬೂದು ಕುಂಬಳಕಾಯಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧವಾದ ಹಸುವಿನ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಲೇಪಿಸಬೇಕು.
- ದಕ್ಷಿಣೆ: ತುಪ್ಪ ಹಚ್ಚಿದ ಕುಂಬಳಕಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ (ಹಣ), ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು.
- ಸಂಕಲ್ಪ: “ನನ್ನ ಜೀವನದ ಸಕಲ ಪಾಪಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಲಿ” ಎಂದು ಸೂರ್ಯದೇವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಇದನ್ನು ದಾನ ನೀಡಬೇಕು.
ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿಂದಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳು
- ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿ: ಸೂರ್ಯನು ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾರಕ. ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದ ದಾನವು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ: ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ ಮಾಡಿದಷ್ಟೇ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.
- ಗ್ರಹ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆ: ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಅಥವಾ ಇತರ ಗ್ರಹಗಳ ದೋಷವಿದ್ದರೆ, ಈ ದಾನದಿಂದ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ದಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಶ್ಲೋಕ
ದಾನ ನೀಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ:
“ಧಾನ್ಯರೂಪೀ ಮಹಾದೇವಃ ಕುಷ್ಮಾಂಡೋ ಸೂರ್ಯದೇವತಾ | ದಾನೇನಾಸ್ಯ ಪ್ರಸೀದಂತು ಮಮ ಪಾಪಾನಿ ಸಂಕ್ಷಯಂ ||”
(ಅರ್ಥ: ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾದೇವ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯದೇವನೇ, ಈ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸು.)
ರಥಸಪ್ತಮಿ 2026: ಸೂರ್ಯ ಜಯಂತಿಯ ಮಹತ್ವ, ಎಕ್ಕದ ಎಲೆಗಳ ಸ್ನಾನ, ಆಚರಣೆಯ ಕ್ರಮಗಳು
ಆದಿತ್ಯ ಹೃದಯ ಸ್ತೋತ್ರದ ಪಠಣ: ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತ
ರಥಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ‘ಆದಿತ್ಯ ಹೃದಯ’ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರ.
- ಹಿನ್ನೆಲೆ: ರಾಮ-ರಾವಣರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು.
- ಪಠಿಸುವ ವಿಧಾನ: * ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ಪಠಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
- ಒಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಮೂರು ಬಾರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸಬೇಕು.
- ಫಲಶ್ರುತಿ: ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಣದಿಂದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಭಯ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಇದು ರಾಮಬಾಣ.
ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಗೋಧಿ ಪಾಯಸದ ನೈವೇದ್ಯ
ಸೂರ್ಯದೇವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಧಾನ್ಯ ಗೋಧಿ. ರಥಸಪ್ತಮಿಯ ದಿನದಂದು ಗೋಧಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ವಿಶೇಷ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಗೋಧಿ ಪಾಯಸದ ಮಹತ್ವ
ಸೂರ್ಯನು ‘ಜಗತ್ತಿನ ಆತ್ಮ’. ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಗೋಧಿಯು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧಾನ್ಯ. ಇದನ್ನು ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹವು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ನೈವೇದ್ಯ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮ
- ಪವಿತ್ರತೆ: ಶುದ್ಧವಾದ ಕೆಂಪು ಗೋಧಿ ಅಥವಾ ಗೋಧಿ ನುಚ್ಚನ್ನು ಬಳಸಿ ಪಾಯಸ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
- ಸಿಹಿ: ಸಕ್ಕರೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತ. ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರೀತಿ, ಬೆಲ್ಲವು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
- ಅರ್ಪಣೆ: ತಯಾರಿಸಿದ ಗೋಧಿ ಪಾಯಸವನ್ನು ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಸೂರ್ಯದೇವನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಇದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ರಥಸಪ್ತಮಿಯ ಪೂರ್ಣ ಫಲಕ್ಕಾಗಿ
ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ದಾನದ ಜೊತೆಗೆ, ಆದಿತ್ಯ ಹೃದಯ ಸ್ತೋತ್ರದ ಪಠಣವು ನಿಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ, ಗೋಧಿ ಪಾಯಸದ ನೈವೇದ್ಯವು ಭಕ್ತಿಯ ಸಮರ್ಪಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂರೂ ಆಚರಣೆಗಳು ಒಟ್ಟಾದಾಗ ರಥಸಪ್ತಮಿಯ ಪೂಜೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆ ಮಾತು: ರಥಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ದಾನವನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮನೆಗೆ ಸುಖ-ಸಮೃದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
