ಜಗತ್ತಿಗೆ ‘ತತ್ತ್ವವಾದ’ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಹಾದಿ ತೋರಿಸಿದ ವಾಯುದೇವರ ಅವತಾರ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಸಶರೀರರಾಗಿ ಅದೃಶ್ಯರಾದ ದಿನವನ್ನು ನಾವು ‘ಮಧ್ವ ನವಮಿ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆಚಾರ್ಯರ ನಿರ್ಗಮನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಅಲೌಕಿಕ ಪವಾಡ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಅಂತರ್ಧಾನರಾದ ದಿನದ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂಥ ಲೇಖನ ಇದಾಗಿದೆ.
1. ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕ್ರಿ.ಶ. 1317ರ ಪಿಂಗಳ ನಾಮ ಸಂವತ್ಸರದ, ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ನವಮಿಯಂದು ಉಡುಪಿಯ ಪುರಾತನ ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಅಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆ ಆಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಶಿಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಕುಳಿತು ಅಂತಿಮ ಪ್ರವಚನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
2. ಶ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಥಾರ್ಥ
ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ನಿರ್ಗಮನದ ಕುರಿತಾದ ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕದ ಪ್ರತಿ ಪದದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಳವಾದ ತಾತ್ಪರ್ಯ (ಯಥಾರ್ಥ) ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಶ್ಲೋಕ:
ಪ್ರವಚನ್ನೈತರೇಯಸ್ಯ ಭಾಷ್ಯಂ ಹರಿಪದಾಶ್ರಿತಃ | ಸಶರೀರೋ ಗತೋ ವಿಪ್ರೈಃ ದೃಶ್ಯಮಾನೋ ಹರಿಪ್ರಿಯಃ ||
ಪದಚ್ಛೇದ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪದದ ಅರ್ಥ:
- ಪ್ರವಚನ್ (ಪ್ರವಚನಂ ಕುರ್ವನ್): ಪಾಠವನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ರವಚನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ.
- ಐತರೇಯಸ್ಯ ಭಾಷ್ಯಂ: ಐತರೇಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ತಾವೇ ರಚಿಸಿದ ‘ಐತರೇಯ ಭಾಷ್ಯ’ದ ವಿವರಣೆ.
- ಹರಿಪದಾಶ್ರಿತಃ: ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನೇ ಪರಮ ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ಪಡೆದವರು (ಅಥವಾ ಹರಿಯ ಸ್ಥಾನವಾದ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಹೊರಟವರು).
- ಸಶರೀರಃ: ಈ ಭೌತಿಕ ದೇಹವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಡದೆ, ದೇಹದ ಸಮೇತವಾಗಿ.
- ಗತಃ: ತೆರಳಿದರು (ಅದೃಶ್ಯರಾದರು).
- ವಿಪ್ರೈಃ ದೃಶ್ಯಮಾನಃ: ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ.
- ಹರಿಪ್ರಿಯಃ: ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರಾದವರು (ವಾಯುದೇವರು).
3. ಆ ದಿವ್ಯ ಕ್ಷಣದ ವರ್ಣನೆ
ಆಚಾರ್ಯರು ಪ್ರವಚನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಆಕಾಶದಿಂದ ಮಂದಾರ ಮತ್ತು ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪಗಳ ಮಳೆಗರೆದರು. ಆ ಹೂವಿನ ರಾಶಿ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತೆಂದರೆ ಆಚಾರ್ಯರು ಅದರೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋದರು. ಶಿಷ್ಯರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸರಿಸಿದಾಗ ಆಚಾರ್ಯರು ಅಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.
4. ಮಧ್ವ ನವಮಿಯ ಸಂದೇಶ
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಇಂದಿಗೂ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸದೇವರಿಂದ ಪಾಠ ಕೇಳುತ್ತಾ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ. ಉಡುಪಿಯ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕುಳಿತು ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸ್ತಂಭದ ಪೀಠವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ‘ಶೂನ್ಯ ಪೀಠ’ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಅದೃಶ್ಯರಾದಾಗ ಅವರಿಗೆ 79 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.
ಅವರ ಜೀವನಕಾಲದ ನಿಖರ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಗಣನೆ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:
1. ಕಾಲಾವಧಿ
- ಜನನ: ಕ್ರಿ.ಶ. 1238 (ವಿಳಂಬಿ ನಾಮ ಸಂವತ್ಸರ, ವಿಜಯದಶಮಿ).
- ಅಂತರ್ಧಾನ (ನಿರ್ಗಮನ): ಕ್ರಿ.ಶ. 1317 (ಪಿಂಗಳ ನಾಮ ಸಂವತ್ಸರ, ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ನವಮಿ).
- ಅವಧಿ: 79 ವರ್ಷಗಳು.
2. ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳು
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಈ 79 ವರ್ಷಗಳ ದಿವ್ಯ ಜೀವನವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು:
- ಬಾಲ್ಯ (ವಾಸುದೇವ): ಸುಮಾರು 12 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆಯವರೆಗೆ).
- ಸನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ: ಅಚ್ಯುತಪ್ರೇಕ್ಷ ತೀರ್ಥರಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ನಂತರದ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು.
- ದಿಗ್ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ: 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ ತತ್ತ್ವವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 37 ‘ಸರ್ವಮೂಲ’ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
ಉಡುಪಿ ಅಷ್ಟಮಠಗಳ ಸ್ಥಾಪಕ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ದಿವ್ಯ ಸ್ಮರಣೆ: ಮಧ್ವನವಮಿಯ ಸಮಗ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞರ ಪವಾಡಗಳು
3. ಸಶರೀರ ಪ್ರಯಾಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ವಾಯುದೇವರ ಅವತಾರವಾದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವರಂತೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ. 79ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಐತರೇಯ ಪ್ರವಚನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ‘ಸುಮಧ್ವ ವಿಜಯ’ ಕಾವ್ಯ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅವರು ಸಶರೀರರಾಗಿ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು.
ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿ: ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ 79ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯರಾದಾಗ ಅವರು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಅಷ್ಟಮಠಗಳ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ್ದರು.
ಸೂಚನೆ: ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಬಗ್ಗೆ ಲಭ್ಯ ಇರುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು, ಗ್ರಂಥಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
