ಚರ್ಮ ವ್ಯಾಧಿ ನಿವಾರಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಗಂಧ ಪ್ರಸಾದ: ಮುಗ್ವಾ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆ ಇಲ್ಲಿದೆ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನವೂ ಒಂದು. ವಿವಿಧ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭಕ್ತರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದು ಗೊತ್ತಾ? ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮುಗ್ವಾ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ದೇಗುಲವು ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರವಾದ ನಾಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 

ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹ್ಯ

ಮುಗ್ವಾ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಏಕೆ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಭಕ್ತರು ಮುಗ್ವಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಾಡಿಕೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮನಮೋಹಕ ವಿಗ್ರಹ. ನಾಗಾರಾಧನೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತುಂಬಾ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿದೆ.

“ಉದ್ಭವ ಮೂರ್ತಿ”ಯ ವಿಶೇಷತೆ

ಮುಗ್ವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯು ಉದ್ಭವ ಮೂರ್ತಿ. ಅಂದರೆ ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಯಾರೂ ಕೆತ್ತಿದ್ದಲ್ಲ, ಅದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ತಾನಾಗಿಯೇ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ಭವ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಪರೂಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರಾವಳಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಛಾವಣಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಪುರಾತನ ಸೊಗಡನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಸರ್ಪದ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇಂದಿಗೂ ನಾಗರಹಾವುಗಳು ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಯಾರಿಗೂ ತೊಂದರೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಗಳು ಓಡಾಡುವುದನ್ನು ಭಕ್ತರು ಮಂಗಳಕರ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನಾಗಬನದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ನಾಗರಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಒಂದೊಂದು ಭಕ್ತರ ಹರಕೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಗಂಧ ಪ್ರಸಾದ ವಿಶೇಷ

ಮುಗ್ವಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ನೀಡುವ “ಗಂಧ” (Sandalwood paste)ಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿದ್ದವರು ಈ ಗಂಧವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರೆ ಗುಣಮುಖರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ಅನುಭವ.

ಶರಾವತಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಅಘನಾಶಿನಿ ಸಂಗಮದ ಪ್ರಭಾವ

ಮುಗ್ವಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ. ಈ ಪರಿಸರದ ಶಾಂತತೆ ಮತ್ತು ನದಿಯ ತಂಗಾಳಿಯು ಇಲ್ಲಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಹರಕೆಗಳು

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಗದೋಷ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು:

• ಸರ್ಪ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಗಪ್ರತಿಷ್ಠೆ: ನಾಗದೋಷ ಅಥವಾ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಆಶ್ಲೇಷ ಬಲಿ: ಸರ್ಪ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಆಶ್ಲೇಷ ನಕ್ಷತ್ರದ ದಿನದಂದು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
• ತುಲಾಭಾರ: ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಬೆಲ್ಲ, ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಕಾರ್ತಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವ: ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ದೀಪೋತ್ಸವವು ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಂಭ್ರಮ.

ಕೃಷಿಕರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ

ಕೇವಲ ಸರ್ಪದೋಷಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬರಲೆಂದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬೆಳೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು (ಕದಿರು) ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ದನಕರುಗಳಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದಾಗ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹರಕೆ ಹೊತ್ತರೆ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗರಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಜಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳು

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠಿ (ಚಂಪಾ ಷಷ್ಠಿ) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ರಥೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಅನೇಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಈ ವೇಳೆ ಜರುಗುತ್ತವೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು

1. ಪವಿತ್ರ ಪುಷ್ಕರಣಿ: ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪುಷ್ಕರಣಿ (ಕೆರೆ) ಇದ್ದು, ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಕೈಕಾಲು ತೊಳೆದು ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
2. ಅನ್ನದಾನ: ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆ ಅನ್ನಪ್ರಸಾದದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ.
3. ನಾಗಬನ: ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಸಿರು ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ನಾಗಬನವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Kadandale Subrahmanya Swamy Temple: ತ್ರೇತಾಯುಗದ ವಾಲಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಆಗಿರುವ ಕಡಂದಲೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ

ಪೂಜಾ ಕ್ರಮದ ವಿಶೇಷತೆ

ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ “ಪವಮಾನ ಅಭಿಷೇಕ” ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಈ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇಲ್ಲಿನ “ತೀರ್ಥ”ವನ್ನು ಮನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಸ್ತುದೋಷ ಅಥವಾ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳ ಕಾಟ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ

ವರ್ಷದ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ನವೆಂಬರ್ ಅಥವಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಚಂಪಾ ಷಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ನಾಗರಪಂಚಮಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ ಸಮಯ.

ತಲುಪುವ ಮಾರ್ಗ

• ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ: ಹೊನ್ನಾವರದಿಂದ ಸುಮಾರು 10-12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೊನ್ನಾವರದಿಂದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಅಥವಾ ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.
• ರೈಲು ಮಾರ್ಗ: ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಹೊನ್ನಾವರ.
• ವಿಮಾನ ಮಾರ್ಗ: ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು.

ಹತ್ತಿರದ ಇತರ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು

ನೀವು ಮುಗ್ವಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು:

• ಇಡುಗುಂಜಿ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಇದು ಮುಗ್ವಾದಿಂದ ಕೇವಲ 15-20 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
• ಅಪ್ಸರಕೊಂಡ ಜಲಪಾತ: ಸುಂದರವಾದ ಸಮುದ್ರ ತೀರ ಮತ್ತು ಜಲಪಾತದ ಸಂಗಮ.
• ಮುರುಡೇಶ್ವರ: ಬೃಹತ್ ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹವಿರುವ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣ.

ಗಮನಿಸಿ: ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ