ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾನ್ವಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಚೀಕಲಪರ್ವಿ (Chikalparvi) ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಮವು ಮಧ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾಧ್ವ ಯತಿಗಳಾದ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರ ಸಂಬಂಧ
ಮಧ್ವ ಮತದ ಪ್ರಮುಖ ಯತಿಗಳಾದ ಮತ್ತು ‘ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹರಿಕಾರರು’ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು (ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥರು) ಒಮ್ಮೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ತೀರದ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಶಾಂತತೆಗೆ ಮಾರುಹೋದ ಅವರು, ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನದಿಯ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗವಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹವು ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು ಆ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಭಕ್ತಿ ಚಳವಳಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ವಿಗ್ರಹದ ವಿಶೇಷತೆ
ಇಲ್ಲಿನ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹವು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದು, ಶಾಂತ ರೂಪದ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ) ಮುಖಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಭಕ್ತರ ಕಷ್ಟಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವಿಗ್ರಹವಾದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯದಾಸರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿ ಚೀಕಲಪರ್ವಿ
ಚೀಕಲಪರ್ವಿಯ ಮಹತ್ವ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹರಿದಾಸರಾದ ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರ (ಪೂರ್ವನಾಮ ದಾಸಪ್ಪ) ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೂ ಹೌದು.
- ವಿಜಯದಾಸರು ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ಪರಮ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು.
- ಅವರು ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ.
- ಇಲ್ಲಿ ವಿಜಯದಾಸರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಭವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ
ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಸುಂದರ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ನಿಸರ್ಗದತ್ತವಾದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ನದಿ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಭಕ್ತರು ನದಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ತಪೋಭೂಮಿಯ ಮಹತ್ವ
ಚೀಕಲಪರ್ವಿಯಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ (ಅರಳಿ ಮರ) ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.
- ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು ಈ ವೃಕ್ಷದ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಜಪ-ತಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
- ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ “ಗುರುಗಳ ಅನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಯ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ; ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ಅನುಭವ.
ವಿಜಯದಾಸರ ಜೀವನದ ತಿರುವು ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ
- ವಿಜಯದಾಸರು ದಾಸಪ್ಪನಾಗಿದ್ದಾಗ ಇದೇ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಅಳುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನು ಹರಿಸಲು ಬೇಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
- ನಂತರ ಅವರು ಕಾಶಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು (ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ) ‘ವಿಜಯ ವಿಠ್ಠಲ’ ಎಂಬ ಅಂಕಿತದೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಈ ನರಸಿಂಹನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
‘ವಿಜಯದಾಸರ ಆರಾಧನೆ’
- ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ಧ ದಶಮಿಯಂದು ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರ ಆರಾಧನೆಯು ಬಹಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
- ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದಾಸರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ಧೂಳನ್ನು ಹಣೆಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ದೇವಸ್ಥಾನವಲ್ಲ, ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಇದೊಂದು ‘ಪಾಠಶಾಲೆ’.
ತಲುಪುವ ಹಾದಿ
- ಸ್ಥಳ: ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಮಾನ್ವಿ ತಾಲ್ಲೂಕು.
- ಅಂತರ: ಮಾನ್ವಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 15-20 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ರಾಯಚೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 50 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
- ಸೌಲಭ್ಯ: ರಾಯಚೂರು ಅಥವಾ ಮಾನ್ವಿಯಿಂದ ಬಸ್ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.
ಗಮನಿಸಿ: ಹೀಗೆ, ಮಧ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಯತಿಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರ ತಪಃಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದಾಸಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ವಿಜಯದಾಸರ ಭಕ್ತಿಶಕ್ತಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಮೇಳೈಸಿದ ಅಪರೂಪದ ತಾಣ ಚೀಕಲಪರ್ವಿ. ಭಕ್ತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸವಿಯಬಯಸುವವರು ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕು.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
