ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಭದ್ರಾಚಲಂನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶ್ರೀ ಸೀತಾ ರಾಮಚಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು “ದಕ್ಷಿಣ ಅಯೋಧ್ಯೆ” ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀರಾಮನು ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಬರಿ ಮತ್ತು ಜಟಾಯುವನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ನಂತರ ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
- ಭದ್ರ ಮಹರ್ಷಿ: ಮೇರು ಪರ್ವತದ ಪುತ್ರನಾದ ಭದ್ರ ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಯು ಶ್ರೀರಾಮನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದ. ಅವನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ರಾಮನು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ‘ಭದ್ರಾಚಲಂ’ (ಭದ್ರನ ಬೆಟ್ಟ) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
- ವಿಶೇಷ: ಇಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹವು ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು. ಇಲ್ಲಿ ರಾಮನು ‘ಚತುರ್ಭುಜ’ (ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು) ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದರೆ, ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ಸೀತಾಮಾತೆಯು ಅವನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ.
2. ಭಕ್ತ ರಾಮದಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪುನರುತ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಚರ್ಲ ಗೋಪಣ್ಣ (ನಂತರ ಭಕ್ತ ರಾಮದಾಸ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು) ಅವರ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಿದೆ.
- 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಾನೀಶಾ ಎಂಬ ನವಾಬನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಪಣ್ಣ ತಹಶೀಲ್ದಾರರಾಗಿದ್ದರು.
- ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ತೆರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವರು ಈ ಭವ್ಯವಾದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
- ಹಣ ದುರುಪಯೋಗದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ನವಾಬನು ಅವರನ್ನು ಗೋಲ್ಕೊಂಡಾ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟ. ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ವತಃ ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ‘ರಾಮೋಜಿ’ ಮತ್ತು ‘ಲಕ್ಷ್ಮೋಜಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸೇವಕರಂತೆ ಬಂದು ನವಾಬನಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿಸಿ ರಾಮದಾಸರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದರು.
3. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಆವರಣ
- ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.
- ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿವೆ.
- ಇಲ್ಲಿ ರಾಮದಾಸರು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಮಾಡಿಸಿದ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ.
4. ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
- ಶ್ರೀರಾಮನವಮಿ: ಇಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬ. ಈ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುವ ‘ಸೀತಾ-ರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ’ಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ತೆಲಂಗಾಣ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು (ತಾಳಂಬ್ರಗಳು) ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
- ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ: ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದು ಪುಣ್ಯಕರವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
5. ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಸುಸಮಯ
- ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್: ಹವಾಮಾನವು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
- ತಲುಪುವ ಹಾದಿ: ಹೈದರಾಬಾದ್ನಿಂದ ಸುಮಾರು 300 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ‘ಭದ್ರಾಚಲಂ ರೋಡ್’ (ಕೊತ್ತಗುಡೆಂ).
6. ದರ್ಶನದ ಸಮಯ (Sarva Darshan Timings):
- ಬೆಳಗ್ಗೆ 5ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ರವರೆಗೆ.
- ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ರಿಂದ 3 ರವರೆಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಲಾಗಿರುತ್ತದೆ (ವಿರಾಮದ ಸಮಯ).
- ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9 ರವರೆಗೆ.
7. ಪ್ರಮುಖ ಸೇವಾ ಸಮಯಗಳು:
- ಸುಪ್ರಭಾತ ಸೇವೆ: ಬೆಳಗ್ಗೆ 4ರಿಂದ 4.30.
- ಅಭಿಷೇಕ: ಬೆಳಗ್ಗೆ 7ರಿಂದ 8.
- ನಿತ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ: ಬೆಳಗ್ಗೆ 9.30 ರಿಂದ 11.
- ರಜತ ರಥೋತ್ಸವ: ಸಂಜೆ 6.30 ರಿಂದ.
- ಏಕಾಂತ ಸೇವೆ (ಪವಳಿಂಪು ಸೇವೆ): ರಾತ್ರಿ 9ಕ್ಕೆ.
ಶ್ರೀರಾಮ ರಕ್ಷಾ ಸ್ತೋತ್ರ ಮತ್ತು ತಾರಕ ಮಂತ್ರ: ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಗಮನಿಸಿ: ಶ್ರೀರಾಮನವಮಿ, ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಮಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಬಹುದು. ನೀವು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದರೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಟಿಕೆಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಲೇಖನ- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಠ
